Μάθε παιδί μου ξένες γλώσσες
Το yellowday σου προτείνει

Στις 26 Σεπτεμβρίου είναι η Ευρωπαϊκή ημέρα γλωσσών και στη χώρα μας έχει την τιμητική της. Η εκμάθηση της ξένης γλώσσας έχει μπει για τα καλά στο εκπαιδευτικό μας σύστημα με κάποιους γονείς να κάνουν μαραθώνιο γλωσσών. Στην πλειοψηφία τους, οι περισσότεροι γονείς εισάγουν την πρώτη γλώσσα από την πρώτη κιόλας τάξη του Δημοτικού, ενώ κάποιοι πιο τολμηροί επιχειρούν να βάλουν και δεύτερη γλώσσα στην Τετάρτη ή στην Πέμπτη Δημοτικού. Την ίδια στιγμή, όλο και περισσότεροι γονείς ξεκινούν μια ξένη γλώσσα στα παιδιά τους ακόμα και στην προσχολική ηλικία. Οφείλουμε να το παραδεχτούμε! Στην Ελλάδα έχουμε μια κουλτούρα... πολυγλωσσίας, που προετοιμάζει τα παιδιά να γίνουν αληθινοί πολίτες του κόσμου αλλά και ολοκληρωμένες προσωπικότητες.

Ποιες είναι όμως οι σύγχρονες τάσεις στην εκμάθηση των ξένων γλωσσών; Ποια είναι η καλύτερη ηλικία για να ξεκινήσει ένα παιδί μια ξένη γλώσσα και ποιοι οι αποδοτικότεροι τρόποι μάθησης; Ας δούμε τι έχουν να μας πουν οι πιο πρόσφατες έρευνες!

Προσχολική ηλικία: έμφαση στο παιχνίδι!

Τα παιδιά μαθαίνουν καλύτερα από τους ενήλικες μια ξένη γλώσσα. Οι σύγχρονες έρευνες μάλιστα αναφέρουν ότι όσο νωρίτερα ξεκινήσει ένα παιδί την επαφή του με μια ξένη γλώσσα τόσες περισσότερες πιθανότητες έχει να φτάσει κάποια στιγμή στην πλήρη εκμάθησή της, ακόμα και σε επίπεδο μητρικής γλώσσας.

Αλλά γιατί; Καταρχάς, συντρέχουν βιολογικοί λόγοι. Ο παιδικός εγκέφαλος έχει μια απίστευτη πλαστικότητα- πρόκειται για τη γνωστή σε όλους μας θεωρία του «σφουγγαριού». Επίσης, όπως διατείνεται ο Στίβεν Πίνκερ, διάσημος ψυχολόγος και γλωσσολόγος του Χάρβαρντ, το ένστικτο της εκμάθησης μιας γλώσσας, εξασθενεί με τα χρόνια καθώς ο εγκέφαλος γηράσκει και, με εξελικτικούς όρους, αυτή η δεξιότητα δεν του χρειάζεται.

Από την άλλη, είναι θέμα περιβάλλοντος και κινήτρων. Τα παιδιά έχουν ένα ισχυρό κίνητρο να θέλουν να επικοινωνήσουν με ένα συνομήλικο, για παράδειγμα, που μιλάει μια διαφορετική γλώσσα και αυτή η ανάγκη τα οδηγεί στη μάθηση. Ακόμα, δεν φοβούνται να κάνουν λάθη, να πειραματιστούν ή να μιμηθούν ακριβώς τους ήχους και την προφορά μιας ξένης γλώσσας ενώ τα μεγαλύτερα παιδιά και οι ενήλικοι νιώθουν συναισθήματα αμηχανίας ή και ντροπής κατά την αναπαραγωγή των ξένων λέξεων.

Φυσικά, στις προσχολικές ηλικίες, ο τρόπος εκμάθησης εστιάζει στο παιχνίδι και τη βιωματική επικοινωνία. Αυτός ο οργανικός τρόπος εξοικείωσης του παιδιού με μια ξένη γλώσσα είναι που το φέρνει σε επαφή με την ουσία της, ως τρόπου σκέψης και δράσης, με αποτέλεσμα μελλοντικά να έχει μια σχεδόν μητρική σχέση με αυτή τη γλώσσα και να εκφράζεται σε αυτήν φυσικά, όπως και στην πρώτη του γλώσσα.


Σχολική ηλικία: σε πλήρες mode μάθησης!

Στη σχολική ηλικία, η εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας πηγαίνει παράλληλα ή σχεδόν παράλληλα με τη γραμματική και συντακτική γνώση και της μητρικής γλώσσας του παιδιού. Υπάρχει μεγάλο debate σε αυτό το σημείο για το πού πρέπει να δοθεί έμφαση στη διδασκαλία μιας ξένης γλώσσας σε αυτές τις ηλικίες ώστε να επιτευχθεί η μέγιστη απόδοση ενός μαθητή. Από τη μία τοποθετούνται οι υπέρμαχοι της εκμάθησης μιας γλώσσας μέσα κυρίως από την επικοινωνία και την αλληλεπίδραση και λιγότερο μέσα από ένα δομημένο σύστημα κανόνων και από την άλλη είναι εκείνοι που αξιολογούν ως πιο σημαντική την κατάκτηση πρώτα των κανόνων και της γραμματικής σαν βάση για την απόκτηση όλων των άλλων γνώσεων στη συνέχεια.

Ο βασικός στόχος μιας γλώσσας είναι σίγουρα η επικοινωνία- η γραμματική είναι σημαντική αλλά δεν πρέπει να χάνουμε τη μεγαλύτερη εικόνα. Η εκμάθηση μιας γλώσσας δεν αντιμετωπίζεται πια σαν μηχανική διαδικασία αλλά σαν μια δυναμική σχέση που αναπτύσσεται μέσα από την αλληλεπίδραση και την επικοινωνία των μαθητών μεταξύ τους.

Τα τελευταία χρόνια υπήρξε μια μεγάλη αντίδραση κατά της ανάγκης της γραμματικής και της μετάφρασης. Υπήρχε η άποψη ότι μπορείς να κάνεις μια γλώσσα προσβάσιμη ακόμα και σε παιδιά με λιγότερες ακαδημαϊκές ικανότητες εστιάζοντας μόνο στην επικοινωνία. Αυτό που έγινε όμως ήταν να ξεφορτωθούμε τελείως τη γραμματική και τη μετάφραση. Δεν είναι, όμως, δίκαιο να αφήνουμε τα παιδιά να αντιληφθούν μόνα τους τους κανόνες της γλώσσας και τη δομή της, παρατηρούν οι γλωσσολόγοι που δίνουν μεγάλη βαρύτητα και στην ανάγκη εκμάθησης της δομής μιας γλώσσας.

Προκύπτει λοιπόν πως η καλύτερη μέθοδος είναι αυτή... που ταιριάζει στον κάθε μαθητή. Ο καλύτερος τρόπος είναι να κάνουμε κτήμα στους μαθητές, ως εκπαιδευτικοί ή κηδεμόνες τους, ότι οι ίδιοι είναι υπεύθυνοι για τη μάθησή τους και πως απλά ο δάσκαλος έχει τον ρόλο του καθοδηγητή που τους δίνει κίνητρα.

 


Ενήλικοι: ποτέ δεν είναι αργά

Αν δεν έχετε αρχίσει νέα γλώσσα μέχρι την ηλικία των 10 ετών, δεν έχετε καμία πιθανότητα να πετύχετε απόλυτη ευχέρεια (fluency) σε αυτή, σύμφωνα με νέα έρευνα. Μήπως αυτό σημαίνει τελικά ότι οι ενήλικοι έχουμε χάσει το πλοίο των γλωσσών, μία για πάντα; Όχι απαραίτητα! Τα παιδιά και οι ενήλικες μαθαίνουν με διαφορετικούς τρόπους και ρυθμούς. Όταν είμαστε παιδιά μαθαίνουμε μια γλώσσα οργανικά και με το ένστικτο. Ως ενήλικες μπορούμε να τη μάθουμε μεθοδικά και με σύστημα. Διαφορετικοί τρόποι προσέγγισης, ωστόσο εξίσου αποτελεσματικοί. Αν και θα πρέπει να παραδεχτούμε πως ποτέ δε θα φτάσουμε να ακούμε την προφορά εκείνη που ακούμε από ένα παιδάκι που μαθαίνει μια ξένη γλώσσα από τα 4 του!

Έρευνα που δημοσιεύεται στο επιστημονικό περιοδικό Psychological Science αναφέρει ότι απλά και μόνο το να σκεφτόμαστε σε μια ξένη γλώσσα μας βοηθά να παίρνουμε καλύτερες αποφάσεις για τη ζωή μας και μάλιστα, γρηγορότερα. Εξάλλου, ο εγκέφαλος, όπως κάθε άλλος μυς, λειτουργεί καλύτερα όταν εξασκείται. Το να μαθαίνεις μια ξένη γλώσσα περιλαμβάνει τη μάθηση κανόνων και λεξιλογίου, κάτι που βοηθά στην ενδυνάμωση των πνευματικών μας μυών.

Υπάρχουν όμως και οφέλη για την υγεία. Σύγχρονες έρευνες υποδεικνύουν ότι η εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας βοηθάει στην πρόληψη της άνοιας αργότερα στη ζωή. Και φυσικά δεν μπορούμε να αγνοήσουμε τη σύνδεση της γνώσης ξένων γλωσσών με τις καλύτερες προοπτικές επαγγελματικής αποκατάστασης αλλά και υψηλότερου βιοτικού επιπέδου.

Υπάρχουν πειστικότερα κίνητρα για να ξεκινήσουμε κι εμείς οι ίδιοι, μαζί με τα παιδιά μας, την εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας;


To yellowblog φιλοξενεί tips και προτάσεις από την ομάδα της Nannuka σχετικά με θέματα που απασχολούν την καθημερινότητα της σύγχρονης οικογένειας! Στη Nannuka καθηγητές αγγλικών και άλλων ξένων γλωσσών στέκονται στο πλευρό των μικρών μαθητών, καλλιεργώντας τους τη χαρά της μάθησης και της αφομοίωσης μιας καινούριας γλώσσας
Top