Ημέρα Μητρικής Γλώσσας: Μην παίζεις με τις λέξεις!
Το yellowday σου προτείνει
Αγάπα τη γλώσσα σου με τα ελαττώματά της! 

Χμ, κάποιο λάθος υπάρχει εδώ… 
«Αγάπα τον φίλο σου με τα ελαττώματά του», έτσι λέει η παροιμία, μόνο που αυτό δεν είναι ένα post για τη φιλία. Είναι ένα post για τη γλώσσα, και μάλιστα τη μητρική και τα λάθη που κάνουμε όταν τη χρησιμοποιούμε. Oπότε η πρώτη φράση θα έπρεπε να είναι «αγάπα τη γλώσσα σου σαν τη μάνα σου», και ας μην είναι παροιμία…

Υπερβολές; Κι όμως, αυτή η προτροπή - εντάξει, όχι ακριβώς έτσι διατυπωμένη - έρχεται από πολύ… ψηλά. Από την UNESCO, που έχει θεσπίσει από το 1999 την 21η Φεβρουαρίου ως Διεθνή Ημέρα Μητρικής Γλώσσας, και τον ίδιο τον ΟΗΕ, του οποίου η Γενική Συνέλευση κάλεσε το 2007 τα κράτη-μέλη της «να προωθήσουν τη διατήρηση και την προστασία όλων των γλωσσών που χρησιμοποιούνται από όλους τους λαούς του κόσμου». Αφορμή για αυτήν τη Διεθνή Ημέρα στάθηκε ένα δυσάρεστο γεγονός: Ένας μικρός λαός κινδύνεψε να χάσει τη γλώσσα του. Το 1952, στο ανατολικό Πακιστάν (σημερινό Μπαγκλαντές), οι φοιτητές ξεσηκώθηκαν για να αποτρέψουν την κατάργηση της γλώσσας τους και την αντικατάστασή της από την επίσημη πακιστανική. Η βία με την οποία αντιμετωπίστηκε αυτή η διαμαρτυρία έδειξε πόσο σημαντικό ήταν να τονιστεί η αξία της μητρικής γλώσσας κάθε λαού και να προστατευτεί η γλωσσική ποικιλομορφία.

Γιατί, όπως υπάρχουν είδη ζώων και φυτών προς εξαφάνιση, έτσι υπάρχουν και γλώσσες που κινδυνεύουν να χαθούν. Για την ακρίβεια, πάνω από το 50% των περίπου 7000 γλωσσών που μιλιούνται πάνω στη γη θα σβήσουν μέσα στις επόμενες γενιές!

Δεν είναι όμως μόνο θέμα ποικιλίας η προστασία τους, ούτε πρόκειται για μια ρομαντική προσπάθεια να διατηρηθεί πλούσιο το μωσαϊκό των γλωσσών του κόσμου. Κάθε γλώσσα κουβαλά ολόκληρο τον πολιτισμό και τον τρόπο σκέψης του λαού που τη μιλά. Και όσο και αν σε βασάνισε η φιλόλογός σου στο σχολείο, σκέψου: σε ποια γλώσσα νευριάζεις, φοβάσαι ή… βρίζεις; 

Εξού και αυτή η προτροπή για αγάπη. Φέρσου στη μητρική σου γλώσσα με ευγένεια! Μικρολαθάκια φυσικά όλοι κάνουμε και, στο κάτω κάτω της γραφής, τελικά καταλαβαινόμαστε και συνεννοούμαστε! Εξάλλου, ακόμα και οι γλωσσολόγοι λένε πως όταν κάτι χρησιμοποιείται από όλους για πολύ καιρό και τελικά καθιερωθεί στη γλώσσα, παύει να θεωρείται λάθος. Φαντάσου, ας πούμε, να είσαι κουρασμένος «του θανατά». Η γραμματική θα έλεγε ότι πρέπει να πεις «του θανάτου», αλλά ποιος μπορεί να σε κατηγορήσει ότι… είπες λάθος τη γενική πτώση;  

Ωστόσο, σήμερα, στην εποχή του twitter και του facebook, που τίποτα δεν μένει κρυφό και ολόκληρα άρθρα γράφονται με θέμα τις σχολικές… κοτσάνες, τα γλωσσικά μαργαριτάρια δημοσιογράφων και πολιτικών, τα κραυγαλέα μεταφραστικά λάθη βιβλίων και εφημερίδων, ακόμα και τα γελοία λάθη του κορέκτορα, που βιάζεται να συμπληρώσει τη σκέψη σου όταν μιλάς στο what’s up, ίσως θα ήταν χρήσιμες μια-δυο διευκρινίσεις για τα πιο συνηθισμένα σφάλματα που κάνουμε στον προφορικό ή τον γραπτό λόγο.

Απόφυγε, λόγου χάρη (ναι! απόφυγε και όχι απέφυγε!) να πεις τον Οκτώβριο «Οκτώμβριο» - αυτός ο μήνας δεν έχει μ, όπως ο Σεπτέμβριος ή ο Νοέμβριος! Ή όταν βλέπεις την ψηφοφορία στο Survivor, μην αναρωτιέσαι για τον επόμενο ψήφο, αλλά για την επόμενη ψήφο (η ψήφος είναι θηλυκή!). Τις cool στιγμές από το χθεσινό πάρτι που ανέβασες στο Instagram, τις απαθανάτισες (τις έκανες αθάνατες…) φωτογραφίζοντάς τες, δεν τις απο-θανάτισες! Και θα πας εκείνη την εκδρομή ανεξαρτήτως καιρού (και όχι ανεξαρτήτου)! Ως αναφορά τις εποχές... ουπς, λάθος! Όσον αφορά τις εποχές, λοιπόν, άνοιξη - καλοκαίρι - φθινόπωρο - χειμώνας γράφονται με μικρό...
Και μια και αναφέραμε τον χειμώνα, πώς τα πας με το κρύο; (τόνος στο πώς, όπως και στο «πού», όταν ρωτάνε!) Δύσκολα τα πράγματα, ειδικά για θερμοκρασίες υπό το μηδέν (και όχι υπό του μηδενός). Αλήθεια, την Καθαρά Δευτέρα πώς τα πέρασες; Εξόκειλες με την ταραμοσαλάτα και τα λοιπά σαρακοστιανά; Προσοχή, δεν είναι καλό να εξοκέλλουμε συχνά (να ένα περίεργο ρήμα, λοιπόν: εξοκέλλω, θα εξοκείλω, εξόκειλα!) Μπορεί να ακούγεται κοινότοπο (και όχι κοινότυπο, όπως λέμε πολλές φορές!), αλλά τα νηστίσιμα θαλασσινά ανεβάζουν τη χοληστερίνη! Και αν είσαι Ολυμπιακός, μη στενοχωριέσαι (όχι στεναχωριέσαι) που όλοι επιχαίρουν για τις ήττες σου (δείχνουν χαιρεκακία, όχι απλώς χαίρονται…) – μπάλα είναι και γυρίζει…

Θέλεις κι άλλο; Το yellowblog συγκέντρωσε μερικά ακόμα συνηθισμένα λεκτικά λάθη που κάνουμε όλοι αβίαστα όταν μιλάμε ή όταν γράφουμε και σου δείχνει τα σωστά, για να σε βοηθήσει… να δείξεις την αγάπη σου στη μητρική σου γλώσσα, μέρα που έρχεται! Παίξε με τους μεγεθυντικούς φακούς και ανακάλυψε τα λάθη και τα σωστά!





























Top