Ασφαλής πλοήγηση στο διαδίκτυο
Το yellowday σου προτείνει

Η χρησιμότητα του Διαδικτύου είναι δεδομένη για τον πολίτη της “Κοινωνίας της Πληροφορίας” και οι υπηρεσίες που προσφέρει το καθιστούν πολύτιμο εργαλείο της καθημερινότητας μας, όπως και της μαθησιακής διαδικασίας των παιδιών. Ωστόσο, η φύση του Διαδικτύου δεν εγγυάται ασφάλεια για τον χρήστη, καθώς οι δημοσιευμένες πληροφορίες δεν χαρακτηρίζονται πάντα από καταλληλότητα και εγκυρότητα, ενώ οι ταυτότητες και οι σκοποί των συντακτών δεν είναι πάντα εμφανείς.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ασφαλούς Πλοήγησης στο Διαδίκτυο (5 Φεβρουαρίου), το yellowday ετοίμασε ένα συνοπτικό οδηγό με πληροφορίες και σύντομες απαντήσεις σε συχνά ερωτήματα, που θα φανεί χρήσιμος σε κάθε χρήστη του internet.

Ηλεκτρονικό έγκλημα

Η πληροφορική κατέστησε δυνατή τη διάπραξη ενός ευρέως φάσματος εγκληματικών πράξεων με τη χρήση του διαδικτύου και των άλλων ηλεκτρονικών μέσων, οι οποίες απαιτούν εξειδίκευση και αυξημένη κατάρτιση. Ως «Hλεκτρονικο Έγκλημα», λοιπόν, θεωρούνται οι αξιόποινες εγκληματικές πράξεις που τελούνται με τη χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών και συστημάτων επεξεργασίας δεδομένων και τιμωρούνται με συγκεκριμένες ποινές από την ελληνική νομοθεσία.

Ως παραδείγματα εγκλημάτων που τελούνται με τη χρήση Η/Υ η ελληνική ποινική νομοθεσία ορίζει την παράνομη αντιγραφή απορρήτων δεδομένων (370Β ΠΚ), την παράνομη χρήση ή πρόσβαση σε προγράμματα ή στοιχεία Η/Υ (370Γ ΠΚ) και την απάτη (386 ΠΚ). Στο βαθμό που τα εγκλήματα αυτά διαπράττονται και σε περιβάλλον διαδικτύου, τότε τα άρθρα αυτά εφαρμόζονται και στις συγκεκριμένες περιπτώσεις.

Οι βασικότερες μορφές εγκληματικής δραστηριότητας που αναπτύσσονται μέσω του διαδικτύου είναι οι ακόλουθες:

  • Πορνογραφία Ανηλίκων
  • Κακόβουλες εισβολές σε δίκτυα (hacking)
  • Μέθοδοι επιθέσεων
  • Κακόβουλο λογισμικό
  • Επιθέσεις σε δικτυακούς τόπους
  • Πειρατεία λογισμικού
  • Διαδικτυακή πειρατεία
  • Απάτες

Cyberbulling

Ο εκφοβισμός μέσω διαδικτύου (cyberbullying) είναι οποιαδήποτε επαναλαμβανόμενη πράξη εκφοβισμού, επιθετικότητας, παρενόχλησης, τρομοκρατικής ή αυταρχικής συμπεριφοράς που πραγματοποιείται μέσω της χρήσης ψηφιακών συσκευών (Η/Υ, Tablets, κινητών τηλεφώνων κλπ).

Ο ψηφιακός εκφοβισμός μοιάζει πολύ με τον απλό εκφοβισμό, αφού υπάρχει θύτης, θύμα και παρατηρητές. Έχει όμως και μερικές σημαντικές διαφορές, όπως:

  • Μπορεί να φτάσει σε πολύ λίγο χρόνο σε πολλούς παραλήπτες
  • Ο θύτης νιώθει ότι μπορεί να παραμείνει ανώνυμος
  • Η έλλειψη προσωπικής επαφής με το θύμα κάνει το δράστη σκληρότερο
  • Το θύμα πλήττεται στο σπίτι και στον προσωπικό του χώρο

Αυτοί που ασκούν εκφοβισμό, χρησιμοποιούν τις νέες τεχνολογίες για να παρενοχλήσουν, να απειλήσουν, να εκφοβίσουν, να εκβιάσουν, να δυσφημήσουν και -σε μερικές περιπτώσεις-  να υποδυθούν τρίτους ή να υποκλέψουν την ταυτότητά τους.

Μερικές από τις πιο κοινές μεθόδους cyberbulling είναι:

  • Αποστολή κειμένων, e-mail, ή άμεσων μηνυμάτων με προσβλητικό περιεχόμενο (σε instant messengers ή chatrooms)
  • Η κακόβουλη δημοσίευση φωτογραφιών σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης (social networks), ιστολόγια (blogs) ή άλλες ιστοσελίδες με μοναδικό σκοπό την παρενόχληση
  • Διάδοση φημών και ψευδών γεγονότων με σκοπό την δυσφήμιση σε τρίτους σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ιστολόγια, ιστοσελίδες κλπ.
  • Ανώνυμες κλήσεις και μηνύματα με σκοπό τον φόβο και την ταραχή
  • Χρήση του ονόματος ξένου χρήστη με σκοπό τη διάδοση φημών για κάποιον τρίτο (κλοπή ταυτότητας)
  • Η δημιουργία ιστοσελίδων που στοχοποιούν συγκεκριμένα άτομα καλώντας άλλους να δημοσιεύσουν μηνύματα μίσους
  • Η αποστολή ειδικών προγραμμάτων trojan horses (δούρειοι ίπποι) σκόπιμα για να δημιουργήσουν πρόβλημα, με την υποκλοπή κωδικών
  • Ο εκφοβισμός στη διάρκεια ενός διαδραστικού online παιχνιδιού

Συχνές ερωτήσεις

- Πώς μπορώ να αποφύγω μηνύματα spamming;

Χρησιμοποιώντας προγράμματα antivirus τα οποία και ανανεώνετε όσο συχνά πρέπει, μπορείτε να προστατευτείτε από μηνύματα spamming. Εναλλακτικά μπορείτε να χρησιμοποιείτε κάποια άλλη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου  αντί της κύριας για να εγγράφεστε στα newsletters οργανισμών και εμπορικών εταιριών. Επιπλέον έχετε τη δυνατότητα να τα χαρακτηρίσετε ως ανεπιθύμητα.  Όλα τα μελλοντικά  e-mails προερχόμενα από τον ίδιο αποστολέα θα εισέρχονται απευθείας στον φάκελο των spams.


- Η τράπεζα όπου διατηρώ το λογαριασμό μισθοδοσίας μου, μού έστειλε e-mail για να επιβεβαιώσω τα στοιχεία μου. Τι να κάνω;

Καμία τράπεζα δεν ζητάει επιβεβαίωση των προσωπικών σας στοιχείων αποστέλλοντάς σας  e-mail. Το μήνυμα αυτό αποτελεί απάτη. Εφόσον δεν αποστείλατε τελικά τα προσωπικά σας στοιχεία, ενημερώστε τους φίλους και συγγενείς σας ώστε να μην εξαπατηθούν εκείνοι με τη σειρά τους. Εάν τα αποστείλατε και παρατηρήσατε αναλήψεις από το λογαριασμό σας τις οποίες δεν έχετε κάνει εσείς, θα πρέπει να έρθετε σε επικοινωνία με την τράπεζα και να τις δηλώσετε. Στη συνέχεια εκτυπώστε όλα τα επίμαχα e-mails με τις πλήρεις κεφαλίδες (full headers) και προσκομίστε τα στην Υποδιεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος όπου και μπορείτε να υποβάλλετε μήνυση.


- Κατόπιν αναζήτησης της αγγελίας που πληρούσε τις προϋποθέσεις μου, θέλησα να κάνω μια αγορά μέσω διαδικτύου κι ενώ πλήρωσα το προϊόν, αυτό ποτέ δεν μου παραδόθηκε. Τι να κάνω;

Σε πρώτη φάση επικοινωνήστε με το διαχειριστή της ιστοσελίδας που αναρτήθηκε η αγγελία ούτως ώστε να την απομακρύνει για να μην εξαπατηθεί κι άλλος καταναλωτής και για να ζητήσετε, εφόσον είναι διαθέσιμα,  τα στοιχεία του ατόμου που την ανήρτησε. Στη συνέχεια, εκτυπώστε όλο το επίμαχο υλικό και προσκομίστε το  μαζί με τις αποδείξεις πληρωμής/κατάθεσης στην Υποδιεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος όπου και μπορείτε να υποβάλλετε μήνυση.


- Είναι κακό να «ανεβάζω» φωτογραφίες των φίλων μου στο internet;

Το να «ανεβάζετε» φωτογραφίες δικές σας και των φίλων σας ενέχει κάποιους κινδύνους καθώς θα πρέπει να ξέρετε ότι αυτόματα παύετε να είστε ο αποκλειστικός κάτοχος αυτών. Δεν ξέρετε ποιός θα τις δει και με ποιόν τρόπο θα τις χρησιμοποιήσει. Σε κάθε περίπτωση, εάν τελικά αποφασίσετε να «ανεβάσετε» κάποια φωτογραφία ή βίντεο θα πρέπει να έχετε την έγκριση όλων όσων εμφανίζονται.


- Ανακάλυψα ότι μου έχουν κλέψει τις φωτογραφίες από το προφίλ μου στο Facebook και τις χρησιμοποιούν σε άλλη ιστοσελίδα. Τι να κάνω;

Η συγκεκριμένη πράξη αποτελεί αδίκημα για το οποίο έχει προβλέψει ο νομοθέτης. Έχετε κάθε δικαίωμα να υποβάλλετε μήνυση στην Υποδιεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος προσκομίζοντας όλο το επίμαχο υλικό καθώς και κάθε σχετική πληροφορία που πιστεύετε ότι θα βοηθούσε τους αστυνομικούς για τη διερεύνηση της υπόθεσής σας.


- Είμαι κάτοχος προφίλ στο Facebook και κάποιος έφτιαξε ψεύτικο προφίλ με το όνομά μου. Τι να κάνω;

Η πρώτη κίνηση που πρέπει να κάνετε είναι να ενημερώσετε τους διαχειριστές της ιστοσελίδας κάνοντας μια αναφορά του περιστατικού. Στη συνέχεια ενημερώνετε τους φίλους σας για το ψεύτικο προφίλ ούτως ώστε να μην αποδεχτούν τα αιτήματα φιλίας, τις προσκλήσεις και οτιδήποτε άλλο μπορεί να τους αποστείλει ο διαχειριστής του ψεύτικου προφίλ καθώς αυτός μπορεί να έχει κακόβουλο σκοπό. Επιπλέον, μπορείτε να καταγγείλετε το περιστατικό στην Υποδιεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος καλώντας στο 210 6476959.


- Τι κάνω αν κάποιος μου έχει κλέψει τους κωδικούς πρόσβασης στο προφίλ μου;

Αν το άτομο που σας έκλεψε τους κωδικούς αποκτώντας πρόσβαση στο προφίλ σας, δεν τους έχει αλλάξει, τότε καλείστε άμεσα να τους αλλάξετε ώστε να μπλοκάρετε την πρόσβασή του. Εφόσον τους έχει αλλάξει, τότε επισκέπτεστε την εν λόγω ιστοσελίδα, όπου και ακολουθείτε τις οδηγίες που θα σας δίνονται εκεί. Σε κάθε περίπτωση που αντιληφθείτε ότι ο κακόβουλος εισβολέας πραγματοποίησε αξιόποινες πράξεις, καλείτε την Υποδιεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος στο 210 6476959.


- Ποία είναι η ηλικία πού οι γονείς πρέπει να αρχίσουν να μιλούν στα παιδιά τους για την ασφαλή πλοήγηση στο διαδίκτυο;

Ακόμη και από την ηλικία των 4 χρόνων ένα παιδί είναι ικανό να αντιληφθεί ότι υπάρχουν  ιστοσελίδες τις οποίες εσείς δεν εγκρίνετε. Ξεκινήστε τη συζήτηση και την πλοήγηση παρέα. Είναι βασικό να αποκτήσει τις στοιχειώδεις γνώσεις από νωρίς. Μην νομίζετε ότι είναι μικρός/ή για μια τέτοια προσέγγιση.  Έτσι φτάνοντας στην ηλικία των 10 με 12 ετών, οπότε και θα χρησιμοποιεί το διαδίκτυο στο σχολείο του, σε κάποιο internet cafe ή στο σπίτι κάποιου φίλου, θα έχει τις θεμελιώδεις γνώσεις για να πλοηγείται με ασφάλεια.

 

- Ανησυχώ για τις ιστοσελίδες που επισκέπτεται το παιδί μου όταν χρησιμοποιεί το internet. Τι να κάνω;

Τα λογισμικά φιλτραρίσματος έχουν σχεδιαστεί για να βοηθήσουν τους γονείς να περιορίσουν τις ιστοσελίδες στις οποίες έχουν πρόσβαση τα παιδιά. Σε καμία περίπτωση όμως όλα αυτά τα προγράμματα γονικού ελέγχου δεν υποκαθιστούν την οικογενειακή ζεστασιά και συζήτηση.

 

- Είναι ασφαλές να φτιάξω μια λίστα με κανόνες για το παιδί μου που θα αφορούν στη χρήση του υπολογιστή;

Το να θέσουμε κανόνες ασφαλούς και σωστής χρήσης του υπολογιστή είναι το πρώτο βήμα που οφείλουμε να κάνουμε σαν γονείς για να προστατεύσουμε τα παιδιά μας. Ορίστε σαφείς προσδοκίες για το παιδί σας, με βάση την ηλικία και την ωριμότητά του.  Δημιουργήστε ένα σύμφωνο γράφοντας κοινώς αποδεκτούς κανόνες και τοποθετήστε τους δίπλα στον υπολογιστή. Οι κανόνες θα πρέπει να περιλαμβάνουν λίστα με τις ιστοσελίδες που θα μπορεί να επισκέπτεται το παιδί καθώς επίσης και το χρονικό όριο χρήσης του υπολογιστή και του internet. Επίσης οι κανόνες θα πρέπει να συνάδουν με την ηλικία του. Στην περίοδο της εφηβείας όπου και πιθανόν να αντιμετωπίσετε τυχόν αντιδράσεις, πρέπει να εξηγήσετε εξ αρχής το δικαίωμά σας για την επιβολή κανόνων  καθώς επίσης τις ποινικές και όχι μόνο κυρώσεις που προβλέπει ο νόμος για τα ηλεκτρονικά εγκλήματα.

 

- Εάν είμαι θύμα της ψηφιακής παρενόχλησης που να  απευθυνθώ;

Αυτή του είδους η συμπεριφορά είναι σημαντική όσο και ανησυχητική καθώς έχει ψυχολογικές συνέπειες στα θύματα του. Επομένως κρίνεται σκόπιμο αρχικά να απευθυνθείτε στους γονείς σας και μαζί να αναζητήσετε κάποια ψυχολογική υποστήριξη. Για περισσότερες λεπτομέρειες επικοινωνήστε με την Υπηρεσία μας στο 210 6476959.

 

Top