Κηπουρική το φθινόπωρο
Το yellowday σου προτείνει

Το φθινόπωρο που μπαίνει αναγγέλλει την έναρξη της σεζόν και είναι η κατάλληλη εποχή για να προετοιμάσουμε τα φυτά μας για τον χειμώνα! Δεν είναι τυχαίο, εξάλλου, που οι γεωπόνοι αποκαλούν το φθινόπωρο "μικρή άνοιξη”. Ο καιρός δροσίζει και είναι ιδανικός για λίγη κηπουρική στο μπαλκόνι ή τον κήπο. Φύτεψε, μεταφύτεψε, προετοίμασε και περιποιήσου τα φυτά σου. Και για να μην προβληματίζεσαι και αναρωτιέσαι τι φροντίδα απαιτούν αυτά που ήδη έχεις, αλλά και ποια είναι και τι χρειάζονται τα φυτά του φθινοπώρου, σου παρουσιάζουμε τον οδηγό επιβίωσης του καλού - ερασιτέχνη - κηπουρού, για αυτήν την εποχή!

Ώρα για μεταφύτευση (και φύτευση)! Το φθινόπωρο είναι η καλύτερη εποχή για να φυτέψεις ή να μεταφυτέψεις. Το χώμα έχει αρκετή υγρασία (ειδικά αν έχουν αρχίσει οι βροχούλες), το έδαφος είναι ακόμα ζεστό από το καλοκαίρι και τα φυτά έχουν ακόμα αρκετό χρόνο μπροστά τους, μέχρι να πιάσουν τα χοντρά κρύα, για να συνηθίσουν τη νέα τους θέση στον κήπο ή το μπαλκόνι και να σχηματίσουν νέες ρίζες. Για παράδειγμα, για τις τριανταφυλλιές είναι η ιδανική εποχή, πριν έρθει ο πρώτος παγετός.


Η γλάστρα έχει σημασία! Πρέπει να διαλέξεις το σωστό μέγεθος γλάστρας, ανάλογα με τις ρίζες και την ανάπτυξη του κάθε φυτού. Αν, για παράδειγμα, επιλέξεις πολύ μεγάλη γλάστρα σε σχέση με το μέγεθος του φυτού, αυτό θα βρει πολύ χώρο και θα αναπτύξει ρίζες, ενώ θα καθυστερήσει η βλάστησή του. Λάβε επίσης υπόψη σου ότι οι πήλινες γλάστρες, επειδή είναι πορώδεις, επιτρέπουν στο φυτό να αναπνέει, και αυτό τις κάνει ιδανικές για κάποια είδη φυτών. Συμβουλέψου τον υπεύθυνο του φυτωρίου. Θα πρέπει, επίσης, να προσέξεις να έχει αρκετές τρύπες στον πάτο της για να φεύγουν τα νερά.


Χώμα και… άλλα! Δεν χρειάζονται όλα τα φυτά το ίδιο χώμα. Άλλο είναι το χώμα για τριανταφυλλιές, για παράδειγμα, άλλο χώμα θέλουν τα φυτά εσωτερικού χώρου από τα εξωτερικού, διαφορετικές ανάγκες έχουν, ας πούμε, οι γαρδένιες και οι καμέλιες, που θέλουν όξινο χώμα (με χαμηλό ph). Ως γενικό κανόνα να θυμάσαι πως καλό θεωρείται το χώμα που επιτρέπει καλή στράγγιση (για να μη λασπώνει) αλλά και κρατά μια μικρή υγρασία, ενώ είναι και πολύ σημαντικό να είναι απαλλαγμένο από σκουλήκια, σπόρους, πέτρες κ.λπ. Όταν βρεθείς στο φυτώριο ενημέρωσε τον ειδικό για το τι ακριβώς θέλεις να φυτέψεις, για να σου δώσει το αντίστοιχο χώμα. Μην ξεχάσεις, πριν το βάλεις στη γλάστρα, να βάλεις ελαφρόπετρα ή άλλο αποστραγγιστικό υλικό.


Ξεχορτάριασε! Πριν αρχίσεις να φυτεύεις ή να μεταφυτεύεις, είναι ζωτικής σημασίας για τα λουλούδια σου να ξεχορταριάσεις πρώτα! Το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνεις είναι να ξεριζώσεις τα εποχικά φυτά (αυτά που στόλιζαν το μπαλκόνι ή τον κήπο σου την άνοιξη και το καλοκαίρι), ιδανικά, μάλιστα, πριν μαραθούν. Αν έχεις τριανταφυλλιές, αφαίρεσε όσα φύλλα έχουν μαύρα στίγματα και βάλε ένα καλό οργανικό λίπασμα!


Ενίσχυση ανοσοποιητικού με… σίδηρο & λίπασμα! Και τα φυτά θέλουν τις βιταμίνες τους για να ενισχύσουν τον οργανισμό τους και να βγάλουν τον χειμώνα! Αυτή είναι η τέλεια εποχή για να εμπλουτίσεις το έδαφος με το κατάλληλο λίπασμα (ανάλογα με το φυτό) και κοπριά, να κλαδέψεις και να ψεκάσεις τα φυλλοβόλα καρποφόρα. Συμβουλέψου το φυτώριο της γειτονιάς σου για το ιδανικό λίπασμα. Extra Tip! Πρόσθεσε – μαζί με το λίπασμα - λίγο σίδηρο στα φυτά σου, για να τραφούν σωστά τους κρύους μήνες που πλησιάζουν. Καλό θα ήταν το λίπασμα που θα βάλεις να είναι κοκκώδες, ώστε την άνοιξη να ενεργοποιηθεί αμέσως.


Ώρα για κλάδεμα! Το φθινόπωρο θεωρείται η ιδανική εποχή για κλάδεμα, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι ξέρεις και πώς να το κάνεις ή πού να κόψεις! Αλλά μην ανησυχείς, για αυτό είμαστε εμείς εδώ! Αν έχεις θάμνους ή χαμόδεντρα που κιτρινίζουν, τα στελέχη τους γέρνουν προς το έδαφος ή αρχίζουν να ξεραίνονται, τότε είναι ώρα να πιάσεις κλαδευτήρι και να τα κόψεις μέχρι το ένα τέταρτο περίπου του μεγέθους τους! Να θυμάσαι πως όταν τα κλαδιά - ή γενικότερα το φύλλωμα - ενός φυτού αρχίζουν να κιτρινίζουν και να ξεραίνονται, αυτό σημαίνει ότι στέλνει τους χυμούς του πίσω στις ρίζες του και αν δεν κλαδευτεί, μπορεί να καταστραφεί. Αν ο κήπος σου έχει φράχτη με αναρριχώμενο και χρειάζεται κλάδεμα, τώρα είναι η ώρα, για να αποφευχθεί η αποσύνθεση και η συσσώρευση υγρασίας. Να κλαδεύεις τους φυλλοβόλους φράχτες μόνο μέχρι εκεί που φτάνεις και να προσέχεις να μη δημιουργούνται τρύπες, γιατί δε θα ξαναφυτρώσουν στη διάρκεια του χειμώνα και ο φράχτης θα δείχνει σαν τυρί έμενταλ που τον έφαγε ποντίκι! Μην υποτιμάς τα πεσμένα φύλλα επάνω στον φράχτη, γιατί εμποδίζουν την κυκλοφορία του καθαρού αέρα και του ήλιου και μπορεί το φυτό να σαπίσει (είδες τι μπορούν να κάνουν μερικά πεσμένα φυλλαράκια)!


Με το βλέμμα στον ήλιο! Να θυμάσαι ότι η επιβίωση των φυτών σου συνδέεται άμεσα με τον προσανατολισμό που έχει ο κήπος ή το μπαλκόνι σου, δηλαδή με το πόσος ήλιος το βλέπει ή όχι. Άλλα λουλούδια διαλέγουμε για ένα μπαλκόνι με ήλιο και άλλα για θέσεις με λιγότερο φως. Συζήτησέ το και ζήτα τη συμβουλή του ειδικού στο φυτώριο απ' όπου θα πάρεις τα φυτά σου και τα απαραίτητα για την... κηπουρική σου δραστηριότητα.


Τι να φυτέψεις; Και ερχόμαστε στο βασικό ερώτημα “Τι φυτεύω τώρα;”! Αρχικά πρέπει να ξεχωρίσεις αν θες να στολίζουν τον κήπο σου ή το μπαλκόνι σου λουλούδια ή λαχανικά! Τα λουλούδια που ανθίζουν το φθινόπωρο είναι οι πανσέδες, τα κυκλάμινα, οι αζαλέες, τα χρυσάνθεμα, οι νεραγκούλες, και θα απολαμβάνεις την ανθοφορία τους όλο τον χειμώνα. Φύτεψε ακόμα βολβούς, όπως τουλίπες, νάρκισσους και φρέζες, που θα ανθίσουν προς το τέλος του χειμώνα και την άνοιξη. Οι βολβοί θα πρέπει να φυτεύονται με τη μύτη τους προς τα επάνω, σε βάθος ίσο με δύο έως τρεις φορές το ύψος τους, και να καλύπτονται καλά με χώμα. Αν πάλι, θέλεις να φτιάξεις το δικό σου μποστανάκι, τα φθινοπωρινά λαχανικά που είναι για φύτεμα τώρα περιλαμβάνουν κουνουπίδι, σπανάκι, μπρόκολο, πράσο, κρεμμύδι, κουκιά, σκόρδο, πατάτες, ραδίκια, ρόκα, σέλινο και αρακά. Και για να ευωδιάζει ο κήπος αλλά και τα φαγητά σου, τώρα είναι η κατάλληλη εποχή να φυτέψεις τα αρωματικά σου φυτά! Μπορείς να επιλέξεις λεβάντα, δεντρολίβανο, φασκόμηλο, δυόσμο και χειμερινό βασιλικό.


Κάνε συνδυασμούς! Η κηπουρική είναι μία ενασχόληση που αποδίδει πολύχρωμους και μοσχοβολιστούς καρπούς, άρα έχει σημασία τι χρώματα θα συνδυάσεις! Φτιάξε ομάδες φυτών σε τριάδες και παίξε με τα χρώματα! Συνδύασε σκυλάκια με πανσέ ή γεράνι. Πάντρεψε τα κυκλάμινα με τα χρυσάνθεμα και τα χειμωνιάτικα βολβώδη (τουλίπες, νάρκισσους ή φρέζες). Δώσε χρώμα στη βεράντα σου με ανθοφόρους θάμνους όπως η καπένσια, με το χαρακτηριστικό πορτοκαλί λουλούδι, χειμώνανθο, με τα κρεμ ή κίτρινα αρωματικά άνθη, ή - αν ο χώρος δεν είναι εκτεθειμένος στον βοριά - αναρριχώμενα όπως οι μπουκαμβίλιες.


Βάλε ένα δεντράκι - ακόμα και - στο μπαλκόνι! Ο κήπος δεν είναι απαραίτητος! Μπορείς να έχεις τα δεντράκια σου σε γλάστρες! Το φθινόπωρο αποτελεί την ιδανική εποχή για να βάλεις ένα καρποφόρο (όπως ελιά, ροδακινιά, αχλαδιά), καθώς τα πρωτοβρόχια θα το βοηθήσουν να ριζώσει καλά, ώστε να αναπτυχθεί όπως πρέπει μέχρι την άνοιξη. Εξάλλου, τώρα καρποφορούν και τα εσπεριδοειδή (πορτοκαλιά και λεμονιά), που βέβαια έχεις προνοήσει να βάλεις σε θέση που δέχεται αρκετό ήλιο, αλλά προστατευμένη από τον αέρα.


Πότισμα! Το καλό με το φθινόπωρο και τον χειμώνα είναι ότι η φύση αναλαμβάνει το πότισμα! Σε γενικές γραμμές, οι απαιτήσεις των φυτών αλλάζουν όσο ψυχραίνει ο καιρός. Οι βροχές είναι συχνότερες, η υγρασία διατηρείται περισσότερο στο χώμα τους, καθώς η θερμοκρασία πέφτει, και ο αέρας γίνεται πιο υγρός, επομένως χρειάζονται όλο και λιγότερο πότισμα. Ένας καλός τρόπος για να ξέρεις πότε πρέπει να ποτίσεις είναι να ελέγχεις αν έχει στεγνώσει το χώμα τους.  


Γκαζόν! Τον χειμώνα, η υγρασία, οι χαμηλές θερμοκρασίες και η μικρή ηλιοφάνεια επηρεάζουν αρνητικά τη βιωσιμότητα και την ανάπτυξη του γκαζόν. Όσο και αν σου φαίνεται αστείο ή ίσως και περιττό, είναι πολύ βασικό κατά το φθινόπωρο, τα φύλλα που πέφτουν να σκουπίζονται τακτικά. Και αυτό γιατί τα πεσμένα ξερά φύλλα στερούν το φως, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται ξερές, καφέ κηλίδες και να αναπτύσοονται βρύα. Κάνε το τελευταίο κούρεμα του γκαζόν μέχρι τις αρχές Νοεμβρίου και βεβαιώσου ότι το γρασίδι έχει ύψος τουλάχιστον 5 εκατοστά (όσο ψηλότερο, τόσο καλύτερα αξιοποιεί τον ήλιο). Μην παραλείψεις να χρησιμοποιήσεις ειδικό λίπασμα για το φθινόπωρο, με χαμηλή περιεκτικότητα σε άζωτο και υψηλά επίπεδα καλίου (αυξάνει την αντοχή του στον παγετό). 


Winter Is coming… προετοιμάσου! Ο χειμώνας είναι η εποχή που ο ερασιτέχνης κηπουρός μπορεί να ξεκουραστεί! Πριν όμως αφήσεις το κλαδευτήρι και το ποτιστήρι στην άκρη, προετοιμάσου – εσύ και τα φυτά σου -  κατάλληλα για τον χειμώνα:

• Τοποθέτησε τα ευαίσθητα φυτά σε απάγκιο μέρος και - όταν με το καλό έρθει ο χειμώνας - κάλυψέ τα για να τα προστατέψεις από την παγωνιά.
• Κάλυψε τα ευαίσθητα στον παγετό φυτά (παρτέρια, τριανταφυλλιές, κ.λπ.) με κλαδάκια, φύλλα ή τύλιξέ τα με πλαστικό με φυσαλίδες ή παρόμοιο υλικό. Κάποιοι χρησιμοποιούν σεντόνια και υφάσματα, μία μέθοδος που όμως δεν είναι σωστή γιατί μόλις νοτιστεί το ύφασμα, όχι μόνο δεν προστατεύει, αλλά αντιθέτως, κάνει κακό στο φυτό. 
• Ξέθαψε τους καλοκαιρινούς βολβούς και αποθήκευσέ τους σε ένα καλά αεριζόμενο κουτί στο υπόγειο. Ο κήπος σου θα τους υποδεχτεί ξανά την άνοιξη.
• Φέρε μέσα στο σπίτι τα φυτά γλάστρας (που δεν αντέχουν τον χειμώνα) ή τοποθέτησέ τα σε προστατευμένη θέση. 
• Κλείσε τις παροχές νερού, άδειασε τις βρύσες και τα συστήματα ποτίσματος και αποσύνδεσε τις αντλίες των τεχνητών λιμνών (αν υπάρχουν), ώστε να μην προκληθούν ζημιές από το παγωμένο νερό. 

Πάρε τώρα μια βαθιά ανάσα, καμάρωσε το έργο σου, τα νέα σου φυτά, τις καινούριες γλάστρες και το φρέσκο χώμα, και ετοιμάσου να υποδεχτείς πρωτοβρόχια και κρύα με ένα υπέροχο μπαλκόνι ή κήπο!
Top