Η εποχή της Κυκλικής Οικονομίας είναι τώρα!
Το yellowday σού προτείνει

Βρισκόμαστε στους πρόποδες του 2020 και όλα σιγά σιγά αλλάζουν μορφή. Από τον πλανήτη και τη φύση, μέχρι εμάς τους ίδιους και την οικονομία που μας περιβάλλει καθημερινά, όλα εξελίσσονται.

Και εξέλιξη σημαίνει να μπορείς να δεις την αλλαγή και να τη συμπεριλάβεις στο μέλλον!

Φαντάσου, λοιπόν, ένα μέλλον (και ένα παρόν) όπου τα προϊόντα έχουν μία δεύτερη ζωή (ίσως και τρίτη), μία ζωή, που τους τη δίνεις εσύ! Και δε μιλάμε για την ανακύκλωση μόνο, αλλά για τον επαναπροσδιορισμό της ταυτότητας του αγαθού.

Σκέψου για παράδειγμα 3D Printers να τυπώνουν ανακυκλωμένο πλαστικό· λάστιχα αυτοκινήτων που όταν θα έχουν κάνει τον κύκλο τους και τα χιλιόμετρά τους, αντί να στοιβάζονται, να μετατρέπονται σε σόλες παπουτσιών· ή φαντάσου τα ταλαιπωρημένα δερμάτινα καθίσματα των θέσεων του αεροπλάνου να μετατρέπονται σε παπούτσια, τσάντες ή ποδοσφαιρικές μπάλες.

Αν αυτή η ιδέα του αέναου κύκλου ζωής και μετεξέλιξης των προϊόντων σε εξιτάρει, τότε έλα να σου μιλήσουμε για το νέο eco trend που ακούει στο όνομα «Κυκλική Οικονομία»!

Γραμμική Οικονομία VS Κυκλική Οικονομία

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Μέχρι σήμερα, η οικονομία, με την οποία έχουμε μεγαλώσει, λειτουργούσε γραμμικά, δηλαδή σύμφωνα µε το μοντέλο «παίρνω-φτιάχνω-απορρίπτω», όπου κάθε προϊόν αναπόφευκτα φτάνει στο «τέλος της ωφέλιμης ζωής» του. Πολύτιμα υλικά χρησιμοποιούνται για την παραγωγή τροφίμων, την κατασκευή υποδομών, την παραγωγή καταναλωτικών αγαθών ή την παροχή ενέργειας. Όταν αυτά καταναλωθούν ή δεν είναι πλέον χρήσιμα, τι γίνονται; Γίνονται σκουπίδια! Όμως η αύξηση του πληθυσμού και του πλούτου οδηγούν σε μεγαλύτερη ζήτηση για πρώτες ύλες και κατά συνέπεια σε υποβάθμιση του περιβάλλοντος.

Η κυκλική οικονομία είναι… το αύριο σήμερα, αλλά δεν είναι κάτι καινούριο! Η φιλοσοφία του «δεν πετάμε τίποτα» ήταν κυρίαρχη κατά το κοντινό παρελθόν στην Ελλάδα. Π.χ. το χρησιμοποιημένο λάδι γινόταν σαπούνι, το δέρμα από τα πρόβατα γινόταν κάπα, τα κομματάκια από ύφασμα γίνονταν σκεπάσματα ή διακοσμητικά κ.ο.κ. Ουσιαστικά, πρόκειται για το σύνολο οικονομικών δραστηριοτήτων που εστιάζουν – μακροπρόθεσμα - στη μείωση της σπατάλης των πόρων που χρησιμοποιούνται στην παραγωγική διαδικασία. Σε απλά ελληνικά δηλαδή, η Κυκλική Οικονομία μιλάει για παραγωγή προϊόντων όχι από φυσικές πηγές, αλλά από επαναχρησιμοποίηση υλικών και από απόβλητα άλλων δραστηριοτήτων. Ό,τι δηλαδή μέχρι πρότινος θεωρούνταν «απόβλητο», να μπορεί να μετατραπεί σε πρώτη ύλη, και από εκεί με τη σειρά του να μετατραπεί σε ένα νέο προϊόν έτοιμο για χρήση. Βασική αρχή της Κυκλικής Οικονομίας είναι τα προϊόντα να σχεδιάζονται εξ αρχής µε στόχο να εντάσσονται σε κύκλους υλικών, µε αποτέλεσμα τα υλικά να μεταφέρονται µε τέτοιον τρόπο ώστε η προστιθέμενη αξία να διατηρείται όσο το δυνατόν περισσότερο - ενώ τα υπολείμματα να προσεγγίζουν το μηδέν. Η μετάβαση στην Κυκλική Οικονομία προϋποθέτει στροφή στην επαναχρησιμοποίηση, επισκευή, ανανέωση και ανακύκλωση υφιστάμενων υλικών και προϊόντων.
Πώς θα γίνει η γραμμική οικονομία… κυκλική;

Ουσιαστικά για να γίνει αυτή η αλλαγή θα πρέπει η απόδοση των υπαρχόντων πόρων να είναι στο maximum και οι απώλειες κατά τη χρήση στο minimum. Με άλλα λόγια, ως βασική προϋπόθεση επιτυχίας, θα πρέπει να βλέπουμε τα απόβλητα ως πόρους και να μην αφήνουμε τίποτα να πηγαίνει χαμένο. «Zerowaste» το λεγόμενο! Παράλληλα, θα πρέπει να εγκαταλείψουμε τη σημερινή προσέγγιση της εξόρυξης περιορισμένων πρώτων υλών από το έδαφος, της χρήσης τους για την παραγωγή ενός προϊόντος και στη συνέχεια της απόρριψης και της υπόγειας ταφής τους.

Η αλλαγή προϋποθέτει τη στροφή από το μοντέλο «προμήθεια, παραγωγή, κατανάλωση και απόρριψη» σε ένα μοντέλο που βασίζεται στο «επαναχρησιμοποίηση, επισκευή, ανακαίνιση και ανακύκλωση», ένα κλειστό κυκλικό μοντέλο όπου τα προϊόντα θα μπορούν να αποσυναρμολογούνται και να επαναχρησιμοποιούνται με την ελάχιστη δυνατή μεταποίηση. Δηλαδή, θα πρέπει να αρχίσουμε να βλέπουμε τα πάντα γύρω μας σαν μια ευκαιρία για τη δημιουργία αξίας, όχι στο τέλος του κύκλου της ζωής τους αλλά σε κάθε φάση της χρήσης του κάθε προϊόντος.

Τι χρειάζεται για να μπούμε στον… κύκλο;

Όπως καταλαβαίνεις η αλλαγή από γραμμική σε κυκλική οικονομία δε θα συντελεστεί απλά και μόνο επειδή εσύ θα διαχωρίσεις τα απορρίμματά σου στο σπίτι. Η κυκλική οικονομία βασίζεται σε ένα ευρύτερο μοντέλο όπου η αλλαγή της ύπαρξης και του μέλλοντος ενός προϊόντος ξεκινάει από τη στιγμή της δημιουργίας του και η μετάβαση σε αυτήν απαιτεί τη συμμετοχή και δέσμευση πολλών διαφορετικών ομάδων ανθρώπων. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα παρέχουν τις βασικές προϋποθέσεις στις επιχειρήσεις, θα ενισχύσουν το ρόλο των καταναλωτών, και θα ορίσουν πώς οι πολίτες μπορούν να εξασφαλίσουν τα οφέλη των αλλαγών που θα πραγματοποιούνται. Επίσης, ο επιχειρηματικός κόσμος είναι σε θέση να επανασχεδιάσει τις αλυσίδες προσφοράς, µε σκοπό την αποδοτικότητα των πόρων και την κυκλικότητα. Μια τέτοια μετάβαση, όπως καταλαβαίνεις, χρειάζεται την υποστήριξη των τεχνολογικών, κοινωνικών, επικοινωνιακών και πληροφοριακών εξελίξεων. Μόνο έτσι, με την υποστήριξη όλων των μεγάλων φορέων και οργανισμών μπορεί η Κυκλική Οικονομία να δημιουργήσει νέες αγορές που θα ανταποκρίνονται στην απομάκρυνση της κατανάλωσης από το παραδοσιακό καθεστώς και την προσέγγισή της στη χρήση, την επαναχρησιμοποίηση και τον διαμοιρασμό προϊόντων, συμβάλλοντας παράλληλα στην αύξηση και τη βελτίωση της απασχόλησης. Ο ρόλος των τραπεζών είναι εδώ καταλυτικός, καθώς θα κληθούν να στηρίξουν τη χρηματοδότηση της κυκλικής οικονομίας.

Όλα αυτά δε θα μπορούσαν να σχεδιαστούν και να συντελεστούν χωρίς την κατάλληλη υποστήριξη. Το 2015 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε σχέδιο δράσης για να στηρίξει την επιτάχυνση της μετάβασης της Ευρώπης προς μια κυκλική οικονομία, την τόνωση της παγκόσμιας ανταγωνιστικότητας, την προώθηση της βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Το σχέδιο δράσης προβλέπει 54 μέτρα για να «κλείσει» ο κύκλος ζωής των προϊόντων: από την παραγωγή και την κατανάλωση μέχρι τη διαχείριση των αποβλήτων και την αγορά δευτερογενών πρώτων υλών. Παράλληλα, ορίζει 5 τομείς προτεραιότητας των οποίων η μετάβαση θα επιταχυνθεί (πλαστικά, απόβλητα τροφίμων, πρώτες ύλες κρίσιμης σημασίας, κατασκευές και κατεδαφίσεις, βιομάζα και υλικά βιολογικής προέλευσης).

Όπως καταλαβαίνεις, το παρωχημένο γραμμικό μοντέλο οικονομίας πεθαίνει και στη θέση του ήδη έχει αρχίσει να εφαρμόζεται – από πολλές μεγάλες επιχειρήσεις – το κυκλικό μοντέλο. Διάβασε περισσότερα για την κυκλική οικονομία εδώ και δες πώς θα γίνεις και εσύ μέρος της εξέλιξης!

Top