5 μυστικά για κοφτερό μυαλό
Το yellowday σου προτείνει

Πότε είναι τα γενέθλιά σου; Μην αλλάζεις κουβέντα, ξέρουμε ότι αυτή είναι μία πληροφορία που δύσκολα μπορείς να ξεχάσεις, όσο και αν ιδανικά θα έσβηνες από τη μνήμη σου αυτήν τη μέρα, που σημαίνει ακόμα ένα χρόνο στην πλάτη σου (ίσως μόνο επιλεκτικά θα ήθελες να θυμάσαι ότι είναι η μέρα που σου κάνουν δώρα…)

Σκέψου το αλλιώς, όμως. Μεγαλώνεις που μεγαλώνεις, θέλεις και να ξεχνάς; Θυμήσου ότι η μνήμη που φθίνει είναι σύμπτωμα μίας από τις σκληρότερες ίσως ασθένειες που μπορεί να αντιμετωπίσει ο άνθρωπος γερνώντας, της νόσου Αλτσχάιμερ, η οποία επηρεάζει συνολικά τη σκέψη, τη συμπεριφορά και το συναίσθημα, αποτελώντας τη συνηθέστερη αιτία άνοιας. Δυστυχώς, τα νούμερα δείχνουν ότι κάθε δευτερόλεπτο καταγράφεται ένα νέο περιστατικό άνοιας παγκοσμίως, ενώ από Αλτσχάιμερ προσβάλλεται το 5% των ατόμων άνω των 65 ετών και το 25% των άνω των 85, με τα στοιχεία να προβλέπουν δραματική αύξηση των ανοϊκών στο μέλλον.

Όλα αυτά δε σου τα λέμε για να μαυρίσουμε την ιδέα των γενεθλίων σου, βέβαια. Απλώς, με την Παγκόσμια Μέρα Νόσου Αλτσχάιμερ ενόψει (την Παρασκευή 21 Σεπτεμβρίου), η ομάδα του yellowblog προβληματίστηκε, έψαξε κι έμαθε ότι υπάρχουν πράγματα που μπορείς να κάνεις, ώστε και τη νοητική σου ικανότητα να δυναμώσεις, και τη μνήμη σου να διατηρήσεις ακμαία!

Δεν είναι μόνο, όμως, οι ασκήσεις για ενδυνάμωση μνήμης ή οι ασκήσεις παρατηρητικότητας (που έχεις ακούσει ότι κάνουν δουλειά στην ενίσχυση μνήμης), που μπορούν να σε βοηθήσουν. Το βασικό που πρέπει να θυμάσαι είναι το σχετικά πρόσφατο επιστημονικό συμπέρασμα ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος, με τους δισεκατομμύρια νευρώνες και τις τρισεκατομμύρια συνάψεις, χαρακτηρίζεται από πλαστικότητα, μπορεί δηλαδή να αναδιαμορφώνεται, και ότι, τελικά, ο εκφυλισμός δεν είναι αναπόφευκτος με την ηλικία, όπως πίστευαν οι ειδικοί παλιότερα.

Να πώς μπορείς, λοιπόν, να διατηρήσεις την υγεία του εγκεφάλου σου και να αναβαθμίσεις τη μνήμη σου από χρυσόψαρου σε… ελέφαντα!

Εν σώματι υγιεί
Όσο και αν έχεις κουραστεί να το ακούς, ολόκληρη η επιστημονική κοινότητα δε θα κουραστεί ποτέ να σου το λέει: Βάλε στη ζωή σου την άσκηση και φάε υγιεινά. Ο σακχαρώδης διαβήτης, η παχυσαρκία, οι καρδιαγγειακές παθήσεις, αποδεδειγμένα αυξάνουν τον κίνδυνο της νόσου Αλτσχάιμερ. Τα πράγματα είναι απλά: φραγμένες αρτηρίες σημαίνει μειωμένο οξυγόνο στον εγκέφαλο και λιγότερα θρεπτικά συστατικά, ενώ η τακτική άσκηση αυξάνει την αιμάτωση στην περιοχή του ιππόκαμπου, του σημείου του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνο για τη μνήμη. Όσο για τη διατροφή σου, ακολούθησε τη μεσογειακή δίαιτα. Tip: Τα πλούσια σε βιταμίνη Ε καρύδια, τροφές πλούσιες σε λιπαρά οξέα όπως τα αβγά, οι σαρδέλες και ο σολομός, η μαύρη σοκολάτα, το μπρόκολο, τα μύρτιλα και κάθε είδους μούρα, οι κολοκυθόσποροι (ο πασατέμπος!) και το αντιοξειδωτικό πράσινο τσάι είναι τροφές που ενισχύουν τη μνήμη…

Η περιέργεια έσωσε τη γάτα
Η γνήσια, παιδική περιέργεια για το πώς λειτουργούν τα πράγματα γύρω μας είναι ουσιαστικά το πρωταρχικό κίνητρο της μάθησης και εκείνο που κινητοποιεί τον ανθρώπινο εγκέφαλο να εκπαιδευτεί σε νέες δεξιότητες. Θες να βελτιώσεις τη μνήμη σου; Μάθε κάτι καινούριο! Επένδυσε λίγο χρόνο να κατακτήσεις μια γνώση που σε ενδιαφέρει, κάτι που να σε ευχαριστεί, γράψου για παράδειγμα σε εκείνα τα μαθήματα ζωγραφικής που πάντα ήθελες, κάνε έρευνα στο διαδίκτυο για πράγματα που σε ενδιαφέρουν, αναζήτησε τις αιτίες πίσω από τις ειδήσεις που ακούς, διάβασε ένα μυθιστόρημα για να ενεργοποιήσεις τη φαντασία σου και έτσι δε θα χρειαστείς ποτέ βιβλία εξάσκησης μνήμης! Tip: Ρώτα «γιατί» και «πώς» και αμφισβήτησε τα πάντα! Αυτός ο νέος τρόπος να βλέπεις τα πράγματα γύρω σου θα κινητοποιήσει τον εγκέφαλό σου και θα καλλιεργήσει τη δημιουργικότητά σου.
Κάτω η ρουτίνα!
Κάνε μικρές, αυθόρμητες αλλαγές στην καθημερινότητά σου. Οτιδήποτε καινούριο κινητοποιεί το μυαλό να προσαρμοστεί σε κάτι διαφορετικό, με αποτέλεσμα κάθε φορά να αναδιαμορφώνεται! Χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς αλλάζει η ίδια η μορφολογία του εγκεφάλου όταν μαθαίνουμε ή βιώνουμε κάτι νέο είναι το πείραμα με τους ταξιτζήδες του Λονδίνου: μαθαίνοντας κατά την εκπαίδευσή τους τους δαιδαλώδεις δρόμους της πόλης, αύξησαν κατά πολύ τον όγκο του ιππόκαμπου του εγκεφάλου τους, του σημείου εκείνου που είναι υπεύθυνο για τη μακροπρόθεσμη μνήμη και την πλοήγηση στον χώρο. Tip: Δε χρειάζεται να απομνημονεύσεις τον χάρτη του Λονδίνου. Ακόμα και το να δοκιμάσεις ένα νέο ρόφημα είναι μια αλλαγή που θα… ξυπνήσει τα εγκεφαλικά σου κύτταρα. Επίσης, μάθε να μην εξαρτάσαι απόλυτα από τις smart συσκευές σου και το GPS. Μήπως ήρθε η ώρα να θυμηθείς πώς διαβάζεται ένας χάρτης;

Σκέψου θετικά!
Η αλήθεια είναι σκληρή: το άγχος που σε κατατρώει καθημερινά κατατρώει τα εγκεφαλικά κύτταρα που είναι υπεύθυνα για τη μνήμη σου. Όχι, δε μιλάμε μεταφορικά, όντως το άγχος και το στρες σκοτώνουν τους νευρώνες σου… Αντίθετα, η θετική και αισιόδοξη σκέψη πυροδοτεί τη δημιουργία νέων συνάψεων μεταξύ των νευρώνων, οξύνει την παρατηρητικότητά σου, ενισχύει την αναλυτική σου ικανότητα, και, τελικά, οδηγεί σε ακόμα περισσότερη… θετική σκέψη, βάζοντάς σε μέσα σε έναν θετικό κύκλο δημιουργικότητας και αυξημένης γνωστικής ικανότητας. Tip: Δώσε έμφαση στο εδώ και τώρα. Επικεντρώσου με όλες σου τις αισθήσεις σε αυτό που ζεις και μην αντιδράς αυτόματα σε ό,τι σου συμβαίνει, απλώς για να πας παρακάτω. Πρόκειται για το λεγόμενο «mindfulness» («ενσυνειδητότητα» στα ελληνικά), το είδος του διαλογισμού που μεγάλες εταιρείες στο εξωτερικό προτρέπουν τους υπαλλήλους τους να εξασκούν, προκειμένου να βελτιώσουν την αντίληψη και την παραγωγικότητά τους.

Ο ύπνος τρέφει τα μυαλά
Ποιος μπορεί να λειτουργήσει χωρίς ύπνο; Σίγουρα όχι το μυαλό σου, που έχει ανάγκη από 7-8 ώρες ύπνο καθημερινά για να κρατιέται σε φόρμα. Για εξάσκηση μνήμης, λοιπόν... κοιμήσου! Όσο εσύ κοιμάσαι, ο εγκέφαλός σου επεξεργάζεται όλες τις πληροφορίες της ημέρας που πέρασε, δημιουργώντας αναμνήσεις και εδραιώνοντας τη νέα γνώση, εμπλουτίζοντας έτσι το δικό σου, προσωπικό βιβλίο της μνήμης! Δεν είναι τυχαίο που έρευνες συνδέουν την επιτυχία των μαθητών στο σχολείο με τον επαρκή ύπνο. Μάλιστα, το να περνάς κάθε βράδυ από όλες τις φάσεις του ύπνου εγγυάται πως ό,τι έχεις μάθει θα παγιωθεί στο μυαλό σου, ώστε να μπορείς να το ανακαλέσεις όταν το χρειαστείς. Οι επιστήμονες έχουν εντοπίσει ακόμα και σε ποια φάση του ύπνου ακριβώς ο εγκέφαλος επεξεργάζεται ποιου είδους γνώση (για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια της φάσης REM εδραιώνεται η γνώση τού πώς εκτελείς μια δραστηριότητα, όπως το να κάνεις ποδήλατο). Tip: Αν κοιμάσαι άστατες και λίγες ώρες, δοκίμασε να κρατάς ένα ημερολόγιο ύπνου, όπου θα σημειώνεις τις ώρες που κοιμάσαι και ξυπνάς, ώστε να αρχίσεις να βάζεις μικρούς στόχους που θα σε βοηθήσουν να διορθώσεις σταδιακά το πρόγραμμά σου.
Bonus tips: Τεχνικές για να θυμάσαι τα πάντα
Χρησιμοποίησε όλες σου τις αισθήσεις! Πότε μαθαίνεις πιο εύκολα ένα ποίημα, όταν το διαβάζεις προσπαθώντας να το αποστηθίσεις ή όταν το ακούς μέσα σε μια μελωδία, ως στίχους ενός τραγουδιού;
Κάνε συσχετισμούς και ενεργοποίησε τη φαντασία σου. Για να θυμάσαι πώς λένε κάποιον που μόλις γνώρισες, φαντάσου τον να κάνει κάτι που θα έκανε κάποιος γνωστός σου με το ίδιο όνομα.
Κάνε τον δάσκαλο! Μόνο όταν εξηγείς ή περιγράφεις κάτι σε κάποιον άλλο, κατακτάς πραγματικά αυτήν τη γνώση, και αυτό είναι κάτι για το οποίο μπορούν να σε διαβεβαιώσουν και οι ίδιοι οι δάσκαλοι.
Φτιάξε ακροστιχίδες ή ακρωνύμια με τα αρχικά των λέξεων από τις συγκεκριμένες πληροφορίες που θέλεις να θυμάσαι. Αυτό το κολπάκι είναι από τις καλύτερες ασκήσεις μνήμης και για παιδιά, για να θυμούνται, για παράδειγμα, εύκολα κανόνες της Γραμματικής! 
Τεμάχισε ή ομαδοποίησε αυτά που πρέπει να θυμάσαι. Μαθαίνοντας το τηλέφωνο 6911234567 ως 691 – 123 – 4567, είναι σαν να έχεις μάθει 3 αριθμούς, και όχι 10.
Τοποθέτησε με τη φαντασία σου αυτά που πρέπει να θυμάσαι σε έναν χώρο που γνωρίζεις καλά. Φαντάσου, για παράδειγμα, ότι μπαίνεις και βλέπεις στο διάδρομο ξετυλιγμένο χαρτί υγείας, στην τραπεζαρία χυμένο γάλα, ότι όπως προχωράς σκοντάφτεις πάνω σε ένα κουτί απορρυπαντικό και με το που πατάς το πόδι σου στην κουζίνα γλιστράς πάνω σε φασόλια και κοφτό μακαρονάκι. Έτοιμος για ψώνια, και χωρίς λίστα!
Οι καλύτερες ασκήσεις μνήμης και συγκέντρωσης είναι τα παιχνίδια! Το σκάκι, το Sudoku, τα σταυρόλεξα, ακόμα και τα χαρτιά (μπιρίμπα ή ξερή, δεν έχει σημασία) είναι ιδανικά παιχνίδια μνήμης για ηλικιωμένους.
Γράψε αυτό που θέλεις να θυμάσαι! Το πιθανότερο είναι ότι δε θα διαβάσεις ποτέ αυτό που έγραψες, γιατί θα το θυμάσαι, ακριβώς επειδή το έγραψες! Κι όμως, έτσι λειτουργεί…

Ακολούθησε τις συμβουλές του yellowblog και θα μας θυμηθείς!
Top