Πώς θα αγαπήσουν τα παιδιά το διάβασμα!
Το yellowday σου προτείνει
Αν έχεις παιδιά, το πιθανότερο είναι ότι η σχέση τους με το βιβλίο και το διάβασμα σε προβληματίζει καθημερινά, και όχι μόνο κάθε 23η Απριλίου, που είναι η καθιερωμένη από την Unesco ημερομηνία για να γιορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου. 

Γιατί η αλήθεια είναι ότι η εικόνα ενός παιδιού ή ενός εφήβου με ένα βιβλίο στο χέρι είναι μια εικόνα που κάθε γονιός που ενδιαφέρεται για την πνευματική, ψυχική και συναισθηματική ευεξία του παιδιού του θα ήθελε να βλέπει. Υπάρχουν, όμως, τρόποι για να χτίσουμε από νωρίς στα παιδιά μας υγιείς αναγνωστικές συνήθειες; Ιδίως στις μέρες μας, με την έκρηξη της ψηφιακής τεχνολογίας και την κυριαρχία της εικόνας, όταν τα παιδιά μας από μωρά δέχονται αμέτρητα ερεθίσματα, πώς μπορούμε να τους εμπνεύσουμε την αγάπη για το βιβλίο που απαιτεί συγκέντρωση και προσοχή;  

Διάβασε τις συμβουλές που σου προτείνουμε και μην ξεχνάς ότι, αν μυήσεις από νωρίς το παιδί στην απόλαυση της ανάγνωσης, θα έχει κερδίσει έναν πιστό φίλο και σύμμαχο για όλη του τη ζωή: το βιβλίο!
Για παιδιά προσχολικής ηλικίας
Εδώ ο ρόλος των γονιών είναι καθοριστικός. Το έδαφος, βέβαια, είναι πολύ γόνιμο, καθώς τα παιδιά σε αυτήν την ηλικία δεν έχουν συνδυάσει ακόμα τα βιβλία με την υποχρέωση της μελέτης για το σχολείο, οπότε δεν έχουν λόγο να θεωρούν ένα βιβλίο «απωθητικό». Εξάλλου, οι εκδόσεις που απευθύνονται σε αυτές τις ηλικίες ακολουθούν τα στάδια γνωστικής ανάπτυξης του παιδιού, περιέχοντας ελκυστικές εικονογραφήσεις, pop-up κατασκευές και μικρά κείμενα, ώστε το ίδιο το βιβλίο να μετατρέπεται στο πιο δημιουργικό παιχνίδι! Τι μπορεί να κάνει, λοιπόν, ένας γονιός, για να εμφυσήσει την αγάπη για το βιβλίο στο παιδί, που σε αυτές τις ηλικίες λειτουργεί σαν σφουγγάρι; 

1. Η δύναμη της συνήθειας
Για να γίνει κάτι συνήθεια... χρειάζεται πρόγραμμα. Όχι με την έννοια της υποχρέωσης αλλά με εκείνη της ιεροτελεστίας που επαναλαμβάνεται τακτικά και δημιουργεί δεσμούς και σχέσεις. Καθιερώστε τη δική σας ιεροτελεστία ανάγνωσης, πριν τον μεσημεριανό ή τον βραδινό ύπνο ή κάποια στιγμή της ημέρας που χαλαρώνετε μαζί με το παιδί και βυθίζεστε και οι δυο στον μαγικό κόσμο των ιστοριών. Θα δεις ότι σε λίγο καιρό το ίδιο το παιδί θα ζητάει αυτήν τη «δική σας» ώρα, όχι μόνο για να ακούσει την αγαπημένη του ιστορία, αλλά και για να την απολαύσετε μαζί! 

2. Η αξία της επανάληψης
Θα έχεις προσέξει την ανάγκη των μικρών παιδιών να θέλουν να ακούν ξανά και ξανά την ίδια ιστορία... Αυτό είναι απολύτως θεμιτό, καθώς έτσι έρχεται η ταύτιση με τους αγαπημένους τους ήρωες και με τις καταστάσεις που ζουν, ενώ, όταν ξέρουν τι θα συμβεί και πότε, νιώθουν ασφάλεια μέσα στην ίδια την ιστορία. Μην πας κόντρα σε αυτήν την ανάγκη, προσφέροντάς τους συνεχώς εναλλακτικές. Μην ξεχνάς πως στόχος σου είναι η καλλιέργεια της αγάπης για το βιβλίο κι αυτό μπορεί να γίνει μόνο αν ακολουθείς τους ρυθμούς του παιδιού. 

3. Δανειζόμαστε τους ήρωές του
Δε χρειάζεται να προβλέψουμε ποια ιστορία μπορεί να αρέσει στο παιδί ή ποιοι θα μπορούσαν να είναι οι αγαπημένοι του ήρωες. Αρκεί να ακολουθήσουμε την πεπατημένη! Ρίχνουμε μια ματιά στα αγαπημένα του παιχνίδια ή τις παιδικές σειρές που αγαπά και βρίσκουμε βιβλία ανάλογα με τα ενδιαφέροντά του. Έχει... κόλλημα με τα αυτοκινητάκια; Παίρνουμε βιβλίο με ήρωες αυτοκίνητα. Έχει μια μεγάλη συλλογή από ζωάκια και παίζει συνέχεια με αυτά; Τότε επιλέγουμε βιβλία με ήρωες ζωάκια. Είναι πολύ σημαντικό σε αυτήν την ηλικία το παιδί να αγαπήσει τα βιβλία και την ανάγνωση μέσα από τους πρωταγωνιστές τους, τους αγαπημένους του ήρωες. 

4. Ζωή έξω απ’ τις σελίδες
Χρησιμοποίησε τους χαρακτήρες των βιβλίων και δώσ’ τους ζωή και έξω από τις σελίδες. Ρώτα το παιδί τι θα έκανε π.χ. ο Γουίνι σε κάποια περίπτωση ή δώσε συνέχεια στις περιπέτειές τους με τις δικές σου εκδοχές. Τα παιδιά με αυτόν τον τρόπο νιώθουν τους ήρωες πιο οικείους, εμπλέκονται πιο ενεργά στις ιστορίες και, έτσι, τα βιβλία γίνονται αγαπημένοι τους φίλοι. 

5. Βόλτα σε βιβλιοπωλείο
Βάλε στο πρόγραμμά σου κάθε τόσο να πηγαίνετε μαζί σε ένα βιβλιοπωλείο και να δίνεις στο ίδιο το παιδί την ευκαιρία να επιλέγει το βιβλίο της αρεσκείας του. Κάν’ το «δική του υπόθεση», για να νιώθει ότι το αφορά η όλη διαδικασία και το βράδυ όταν θα το διαβάσετε μαζί μην ξεχάσεις να αναφερθείς στην ωραία επιλογή που έκανε και στο πόσο ενδιαφέρον ήταν το βιβλίο του! Σύντομα, θα σου ζητήσει να ξαναπάτε στο βιβλιοπωλείο για το επόμενο βιβλίο!

Για παιδιά σχολικής ηλικίας

Σε αυτές τις ηλικίες ο ρόλος του γονιού εξακολουθεί να είναι πολύτιμος, αν όχι στην ίδια την ανάγνωση των ιστοριών, τουλάχιστον στη δημιουργία των κατάλληλων κινήτρων για να συνεχίσει το παιδί να αγαπά το βιβλίο και πλέον να έχει πιο ενεργό και συνειδητό ρόλο στην επιλογή και την ανάγνωση. 

1. Η εμπειρία της δανειστικής βιβλιοθήκης
Εκτός από τα βιβλιοπωλεία, βάλε στο πρόγραμμα και την επίσκεψη στις τοπικές βιβλιοθήκες. Κάν’ το να φαίνεται σαν μία ακόμα ιεροτελεστία σας. Ζήστε μαζί με το παιδί την περιπέτεια της ανακάλυψης καινούριων τίτλων, περιφερθείτε στους διαδρόμους με τα ράφια, ρωτήστε τους υπαλλήλους αν έχουν το βιβλίο που αναζητάτε και μην ξεχάσετε να το επιστρέψετε όταν πρέπει... Πρόκειται για μια εμπειρία που θα απολαμβάνεις κι εσύ μαζί του και θα σου προσφέρει στιγμές αυθεντικής επικοινωνίας. 

2. Δεχόμαστε τις προτιμήσεις τους
Σκόπιμο είναι να αποφεύγουμε, ιδίως στις μικρότερες ηλικίες (πρώτες τάξεις του Δημοτικού), να υποτιμάμε τις επιλογές των παιδιών, ακόμα κι αν θεωρούμε τα βιβλία που διαβάζουν «ελαφριά» ή ότι δεν τους προσφέρουν κάτι σημαντικό, όπως για παράδειγμα τα κόμικ. Μα, τους προσφέρουν! Την απόλαυση της ανάγνωσης. Αν κερδίσουμε αυτό το στοίχημα, θα μπορέσουμε μελλοντικά – και πάντα διακριτικά – να τους μιλήσουμε και για τους αληθινούς θησαυρούς της λογοτεχνίας. Αλλά πρώτα πρέπει να έχει χτιστεί μια σταθερή σχέση με την ανάγνωση.

3. Δεν υποχρεώνουμε
Το βιβλίο δεν μπορεί να λειτουργήσει ως «τιμωρία» επειδή βλέπει τηλεόραση ή επειδή εκείνη την ημέρα έχει παίξει πολύ και δεν έχει κάνει κάτι πιο δημιουργικό. Αν την ώρα που βλέπει τηλεόραση πούμε στο παιδί μας να διαβάσει ένα βιβλίο, δημιουργούμε μέσα του απώθηση για την ανάγνωση. Όλα γίνονται στον χρόνο τους και φυσικά αποφεύγοντας κάθε είδους κόντρα και αντιπαράθεση. Καμία αγάπη δεν προκύπτει με το ζόρι. Ακόμα κι αν το παιδί δεν έχει διάθεση για ένα διάστημα να διαβάσει βιβλία, ας το σεβαστούμε. Στην αντίθετη περίπτωση, μέσω της πίεσης, μπορεί να καταφέρουμε να υποθηκεύσουμε την αγάπη του για τα βιβλία, για μια ζωή.

4. Εξωσχολικά VS Σχολικά βιβλία
Η αγάπη για τα σχολικά βιβλία δεν πρέπει να είναι σχήμα οξύμωρο. Γιατί να τα αποκλείσουμε από την απόλαυση της ανάγνωσης; Τα σημερινά βιβλία έχουν άφθονα παραθέματα και παράπλευρες ιστορίες με μεγάλο ενδιαφέρον, που δε χρειάζεται τα παιδιά να τα βλέπουν ως σχολική ύλη και αυτομάτως να νιώθουν δυσφορία γι’ αυτά. Διάβασε μαζί τους τα παραθέματα της Ιστορίας ή τις χρήσιμες – και συχνά συναρπαστικές – πληροφορίες από τη Μελέτη Περιβάλλοντος και καλλιέργησέ τους την ιδέα ότι μπορούμε να περνάμε διασκεδαστικά και με τα σχολικά βιβλία!

5. Επινοούμε δημιουργικούς τρόπους
Συχνά, τα παιδιά, που πλέον σε αυτές τις ηλικίες έχουν αποκτήσει μια βιβλιοθήκη με βιβλία, δεν ξέρουν από ποιο να ξεκινήσουν. Ρίξτε το στην τύχη! Γράψε σε χαρτάκια τους τίτλους βιβλίων που δεν έχει διαβάσει ακόμα και βάλ’ τα σε ένα κουτί με μια σχισμή. Κάθε φορά που δεν ξέρει ποιο θα είναι το επόμενο βιβλίο του, παράπεμψε το παιδί... στο κουτί. Από μόνη της αυτή η χαριτωμένη διαδικασία μπορεί να του δώσει ένα ακόμα κίνητρο για να διαβάσει. 

6. Βιβλίο και διακοπές
Οι διακοπές, με την πλήρη χαλάρωση του μυαλού από τις σχολικές υποχρεώσεις, είναι μια ιδανική αφορμή για να ανακαλύψει ένα παιδί την απόλαυση της ανάγνωσης. Αλλά και εδώ χρειάζονται χαμηλοί τόνοι. Αν ξεκινήσουμε βάζοντας προγράμματα ή στόχους για το πόσα βιβλία πρέπει να διαβάσει, μπορεί να καταφέρουμε το αντίθετο. Αντί, για παράδειγμα, να του πούμε να πάρει βιβλία κοντά του, μπορούμε να μιλήσουμε για εμάς και να ρωτήσουμε μάλιστα τη γνώμη του για το ποια μας συμβουλεύει να πάρουμε μαζί μας. Αυτό μπορεί να λειτουργήσει σαν υπενθύμιση και να σκεφτεί κι εκείνο ανάλογα. Η διπλωματία όταν έχουμε να κάνουμε με παιδιά, προέφηβους και εφήβους είναι συχνά ο καλύτερος δρόμος!
Ειδικά φέτος, μπορείς, αν ζεις στην Αθήνα, εκτός από το να ακολουθήσεις τις παραπάνω συμβουλές, να συμμετέχεις μαζί με το παιδί και σε δράσεις ή εκδηλώσεις του Δήμου Αθηναίων, μια που, για πρώτη χρονιά, η Αθήνα, στα πλαίσια της Παγκόσμιας Ημέρας Βιβλίου και με το σύνθημα «βιβλία παντού», γίνεται για ένα χρόνο Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου! Εδώ μπορείς να βρεις λεπτομέρειες για το πρόγραμμα που θα συμπληρώνεται σταδιακά, μέχρι τις 22 Απριλίου του 2019!

Δες όμως (μαζί με το παιδί!) και τις προσφορές του yellowday σε παιδικά βιβλία!

Στο yellowblog θα βρίσκεις tips και προτάσεις από τους ειδικούς της Nannuka, σχετικά με θέματα που απασχολούν την καθημερινότητα της σύγχρονης οικογένειας, ώστε η ζωή στο σπίτι να γίνει πιο εύκολη και δημιουργική!

Top