Παιδιά & περιβαλλοντική συνείδηση
Το yellowday σου προτείνει

H Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος, που γιορτάσαμε στις 5 Ιουνίου, αποτελεί πηγή έμπνευσης για να κάνουμε επιπλέον δράσεις για το μέλλον των παιδιών μας. Αν και τα παιδιά, σήμερα, διδάσκονται το μάθημα της περιβαλλοντικής αγωγής στα σχολεία, διαθέτουν λαχανόκηπους ή θερμοκήπια στα δημοτικά και γενικώς, δέχονται αρκετά ερεθίσματα σχετικά με την ανάγκη προστασίας του περιβάλλοντος και τον ενεργό ρόλο που μπορούν να παίξουν σε αυτή, οφείλουμε και εμείς, σαν γονείς, να εμφυσήσουμε από μικρή ηλικία την οικολογική συνείδηση στα μικρά μας.

Μπορεί οι μπλε κάδοι να βρίσκονται σχεδόν έξω από τα σπίτια μας, οι πλαστικές σακούλες να βγαίνουν σιγά σιγά από τη ζωή μας διά νόμου, τα καλαμάκια να μπαίνουν, και αυτά, στη μαύρη λίστα, αλλά υπάρχουν κάποια μικρά καθημερινά πράγματα που μπορούν να κάνουν τη διαφορά και να δημιουργήσουν έναν περιβαλλοντικά ευσυνείδητο πολίτη του αύριο.

Ελάχιστες δικαιολογίες έχουμε, λοιπόν, ως γονείς για να μην αξιοποιήσουμε αυτό το κλίμα ευαισθητοποίησης και να μην κάνουμε τα παιδιά να αντιληφθούν την προστασία του περιβάλλοντος ως προσωπική τους υπόθεση. Αν ξεκινήσουμε από νωρίς, ακολουθώντας κι οι ίδιοι αρχές ορθής περιβαλλοντικής πρακτικής στις καθημερινές μας συνήθειες, δημιουργούμε και στα παιδιά όχι μόνο την υποχρέωση αλλά και την ανάγκη να είναι σύμμαχοι με το περιβάλλον και όχι εχθροί του. Αρκούν ενέργειες μικρής κλίμακας, που όμως αν τις ακολουθεί ο καθένας στο μερίδιο που του αναλογεί, θα κάνουν τη διαφορά γύρω μας.

Νερό… με μέτρο!

Βρύσες που τρέχουν με ένταση ενώ το παιδί πλένει τα δόντια του, μπανιέρες ξέχειλες και πλατσουρίσματα με κάθε ευκαιρία… αυτά είναι τα παιδιά, αλλά δυστυχώς, το νερό δεν είναι για σπατάλη. Παρόλο που πρόκειται για ανανεώσιμο φυσικό πόρο και καλύπτει τα 3/4 του πλανήτη, το 99% αυτού δεν είναι κατάλληλο για χρήση. Μάλιστα, υπάρχουν περιοχές, ανά τον κόσμο, που το πόσιμο νερό θεωρείται είδος πολυτελείας, καθώς δεν υπάρχει πρόσβαση σε αυτό! Ακριβώς σ΄αυτήν την πολύτιμη διάσταση του νερού πρέπει να μυήσουμε τα παιδιά μας από μικρή ηλικία. Μην ξεχνάς ότι εμείς δίνουμε το καλό παράδειγμα! Πρέπει να του δείχνουμε πώς να πλένει χέρια, δόντια ή ακόμα και πώς να κάνει μπάνιο καταναλώνοντας λιγότερο νερό. Αν σε δει να μουλιάζεις σε μία μπανιέρα γεμάτη με νερό θα θέλει και αυτό! Το νερό αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητάς μας και εκτός από τη ζωτική του σημασία έχει και εξαιρετικά λειτουργική διάσταση! Άρα, καζανάκι, πλύσιμο μπαλκονιών, πιάτων, αυτοκινήτου και οτιδήποτε άλλο πλένεται πρέπει να γίνεται με μέτρο για να μην πούνε τα παιδιά μας το «νερό, νεράκι»!

Αυτό που μας δίνει ενέργεια!

Πόσες φορές έχεις δει το παιδί σου να παίζει με τους διακόπτες ή να ξεχνάει το φως του μπάνιου ανοιχτό; Άλλες τόσες – είμαστε σίγουροι – του έχεις πει να κάνει το σωστό! Είναι κινήσεις που συνοδεύουν σχεδόν κάθε νήπιο (και όχι μόνο...), αλλά για τις οποίες εμείς ως γονείς – και ενήλικες – οφείλουμε να του δείξουμε τον σωστό δρόμο. Ξεκινάμε από τα απλά, λοιπόν, εξηγώντας του, πως το ρεύμα δεν είναι κάτι μαγικό που φτάνει σπίτι μας, απλά από τις πρίζες. Του εξηγούμε πως για να λειτουργεί το ψυγείο και για να παίζει η τηλεόραση το αγαπημένο του παιδικό, γίνεται καύση ουσιών όπως ο λιγνίτης, το πετρέλαιο ή το κάρβουνο. Και επειδή αυτές οι ουσίες δεν είναι ατελείωτες, πρέπει να προσέχουμε τη χρήση που κάνουμε. Άρα, κλείνουμε διακόπτες, χρησιμοποιούμε λάμπες οικονομίας και μαθαίνουμε στα παιδιά για τις εναλλακτικές, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας όπως την ηλιακή (φωτοβολταϊκά, ηλιακοί θερμοσίφωνες) ή την αιολική (ανεμογεννήτριες). Και για να γίνει η θεωρία πράξη, πήγαινέ το εκδρομή και δείξε του τους γιγαντιαίους ανεμιστήρες στην κορυφή του λόφου - δηλαδή τις ανεμογεννήτριες - που θα συναντήσεις στη διαδρομή. Αν οι σημερινές γενιές εξοικειωθούν με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, μελλοντικά θα πιέζουν προς αυτήν την κατεύθυνση και η μετάβαση θα έρθει πιο φυσικά.

Θάλασσα, προσέχουμε για να έχουνε!

Άμμος, θάλασσα, κύματα, μπρατσάκια, κουβαδάκια και τόσα ακόμα που κάνουν τη θάλασσα τον αγαπημένο προορισμό μικρών, αλλά και μεγάλων! Είναι ο καλοκαιρινός τους παράδεισος, το σκηνικό για τα πιο όμορφα παιχνίδια και για να μπορούν να παίζουν με ασφάλεια, οφείλουμε, από πολύ νωρίς να τους εξηγήσουμε ότι η αγάπη τους για τη θάλασσα πρέπει να συνοδεύεται από αίσθημα ευθύνης και σεβασμού. Και όταν σεβόμαστε κάτι πρέπει να το δείχνουμε με τις πράξεις μας. Όπως έλεγε και το παλιό μοτό «Όχι σκουπίδια, όχι πλαστικά σε θάλασσες και ακτές», έτσι ακριβώς πρέπει να μάθουμε και στα παιδιά. Τα απορρίμματα είναι μια μεγάλη μάστιγα, που απειλεί τη βιοποικιλότητα της θάλασσας, καθώς εξαιτίας του μεγάλου χρόνου αποσύνθεσής τους (όπως έχουμε αναλυτικά μιλήσει στο yellowblog για την Ημέρα του Πλανήτη) καταλήγουν στους κατοίκους του βυθού, αλλά και αλλοιώνουν τη θαλάσσια χλωρίδα, μολύνοντάς τη. Γι’ αυτό, λέμε στα παιδιά μας ότι δεν πρέπει να αφήνουμε ποτέ τα σκουπίδια μας στη θάλασσα, τα παίρνουμε πάντα μαζί μας, ακόμα κι αν δεν υπάρχει κάδος απορριμμάτων. Μία ακόμα πολύ ωραία ιδέα, που τα τελευταία χρόνια τείνει να γίνει - καλή - μόδα είναι οι εθελοντικές δράσεις συλλογής απορριμμάτων. Πάρε μέρος σε μία μαζί με το παιδί και θα δεις το πρόβλημα από την… αντίπερα όχθη!

Δάσος, αυτός ο πνεύμονας ζωής!

Τι είναι πράσινο και απειλείται κάθε καλοκαίρι (είτε κατά λάθος είτε επίτηδες); Τα ελληνικά δάση! Πρέπει, λοιπόν, από μικρά τα παιδιά να γνωρίζουν τη σημαντικότητα της ύπαρξης των δασών και γενικότερα της χλωρίδας, αλλά και πώς να προστατέψουν αυτούς τους πνεύμονες ζωής. Εξηγούμε, με απλά παραδείγματα, στα παιδιά, τις συνέπειες από τη μείωση των δασικών εκτάσεων (την αλλαγή του μικροκλίματος των περιοχών, την άνοδο της θερμοκρασίας, τα πλημμυρικά φαινόμενα, την αύξηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, κ.α.) και πόσο οφείλουμε να έχουμε τα μάτια μας δεκατέσσερα όταν είμαστε στο δάσος, για να μην ξεκινήσουμε από αμέλεια πυρκαγιά. Ακόμα καλύτερα, οργανώνουμε πεζοπορίες στα κοντινά μας δάση ή συμμετοχή σε αναδάσωση και εξοικειώνουμε τα παιδιά με τα τοπικά οικοσυστήματα. Μέσα από μία τέτοια δράση το παιδί μαθαίνει ότι στη φύση ο άνθρωπος πρέπει να ακολουθεί τους “κανόνες” της, να μην επεμβαίνει και να μην αλλοιώνει τους ρυθμούς της, είναι κάτι, – σαν τουρίστας, δηλαδή. Και, φυσικά, φεύγοντας δεν αφήνουμε τίποτα πίσω μας (πάντα τα σκουπίδια σε σακουλίτσα)!

Μια μέρα στο αγρόκτημα!

Ειδικά, τα παιδιά που ζουν στις πόλεις, πολλές φορές έχουν την αίσθηση ότι τα προϊόντα μαναβικής που καταναλώνουμε μεγαλώνουν... στα σουπερμάρκετ (ειδικά σε μικρές ηλικίες)! Ή πως τα δημητριακά, μία από τις αγαπημένες τους τροφές, φυτρώνουν στα χωράφια έτοιμα προς κατανάλωση! Η απουσία επαφής με το αγροοικοσύστημα κοστίζει στον σύγχρονο άνθρωπο, γιατί χάνει τη δυνατότητα ελέγχου της τροφής του, άρα και την ποιότητας ζωής του. Δεν είναι καθόλου κακή ιδέα, λοιπόν, να επιδιώξεις επισκέψεις σε τοπικές αγροτικές μονάδες. Με αυτόν τον τρόπο θα έρθουν τα παιδιά σε επαφή με τις αληθινές συνθήκες παραγωγής, μιλώντας τους για τους φυσικούς χρόνους που χρειάζεται ένα προϊόν της φύσης για να παραχθεί. Επίσης, αν έχεις έστω και λίγο χώρο στο σπίτι σου - ακόμα και στο μπαλκόνι, σε γλάστρες – μπορείς να φυτέψεις έναν μικρό λαχανόκηπο, με μυρωδικά και ζαρζαβατικά, ώστε να παρακολουθεί το παιδί από κοντά την ανάπτυξη ενός μαρουλιού ή ενός καρότου, για παράδειγμα. Άσε που με αυτόν τον τρόπο, μπορεί θα εξοικειωθεί πιο πολύ με τα λαχανικά και ίσως – λέμε ίσως – αρχίσει να τα τρώει πιο εύκολα.

Ανακύκλωση, μία υποχρέωση όλων μας!

Εσύ ανακυκλώνεις; Αν όχι, σκέψου διπλά το πρότυπο που δίνεις στο παιδί σου! Είναι πλέον δύσκολο να ισχυριστεί κανείς ότι “δεν γνώριζα”, όσον αφορά την ανακύκλωση. Γι’ αυτό και είναι τεράστια η ευθύνη όσων δεν την εφαρμόζουν στην καθημερινότητά τους. Αν τα παιδιά μεγαλώσουν με τη συνήθεια της μπλε σακούλας στο μπαλκόνι και γενικότερα του διαχωρισμού των οικιακών απορριμμάτων τους σε ανακυκλώσιμα και μη, είναι απίθανο να την εφαρμόζουν αργότερα και στην ενήλικη ζωή τους. Επίσης, εκτός από το πλαστικό, το χαρτί ή το γυαλί ανακυκλώνονται και άλλα καθημερινά υλικά, όπως οι ηλεκτρικές συσκευές, οι λαμπτήρες, οι μπαταρίες και το μαγειρικό λάδι. Βάλε στην καθημερινότητά σου και την ανακύκλωση! Κάν’ το παιχνίδι μαζί με το παιδί, ποιος θα ανακυκλώσει τα περισσότερα αντικείμενα καθημερινά και επιβράβευσέ το για την προσπάθειά του!

Η περιβαλλοντική συνείδηση συχνά φαίνεται μια αφηρημένη, θεωρητική έννοια. Τις περισσότερες φορές, νιώθουμε και οι ίδιοι ανίσχυροι μπροστά στις επιλογές των κρατών ή τις πρακτικές της πλειοψηφίας. Δεν είναι όμως έτσι. Αν ισχύει ότι δεν κληρονομήσαμε τον κόσμο από τους γονείς μας αλλά τον δανειστήκαμε από τα παιδιά μας, οφείλουμε όχι μόνο να τους τον παραδώσουμε άθικτο αλλά και να τους δώσουμε τα εργαλεία για να μπορούν να τον προστατεύσουν. Και να τον κάνουν ακόμα ομορφότερο.

Σήμερα ακόμα, ξεκίνα, μαζί με τα παιδιά, κάνοντας μια μικρή πράξη “σεβασμού στο περιβάλλον”. Έχεις να κάνεις μια δουλειά ή μια βόλτα σε κοντινό μέρος; Περπατήστε μαζί! Φτιάξε μια ιστορία για τον δρόμο, με θέμα τη διαδρομή που ακολουθεί η βενζίνη μέχρι να φτάσει στο ντεπόζιτο του αυτοκινήτου μας και τις επιπτώσεις της στο περιβάλλον και διηγήσου τη σαν να ήταν παραμύθι. Παράλληλα, μίλησέ τους και για τη σημασία της φυσικής άσκησης. Με την πρώτη ευκαιρία, επανάλαβε (με νέες ιστορίες)!

Στο yellowblog θα βρίσκεις tips και προτάσεις από τους ειδικούς της Nannuka, σχετικά με θέματα που απασχολούν την καθημερινότητα της σύγχρονης οικογένειας, ώστε η ζωή στο σπίτι να γίνει πιο εύκολη και δημιουργική! 


Top