10 θετικές φράσεις που ενθαρρύνουν τα παιδιά να μας ακούσουν!
Το yellowday σου προτείνει
Νιώθεις συχνά ότι αυτά που λες ή ζητάς από τα παιδιά πηγαίνουν κατευθείαν στο... recycle bin τους; Μήπως τα συχνά «μη», οι προστακτικές και οι απαγορεύσεις, καταλήγουν στο να κατεβάζουν τα... ρολά και στο να μην κάνουν προσπάθεια να μας ακούσουν; Αν κουρδίσουμε, όμως, σε έναν άλλο τόνο τα λόγια μας, μπορούμε να αποσπάσουμε από τα παιδιά τον πιο συνεργάσιμο εαυτό τους! Με μια μικρή αλλαγή στον τρόπο που τους απευθυνόμαστε, μπορούμε να καταφέρουμε θαύματα στη μεταξύ μας επικοινωνία.

Και μην ξεχνάμε ότι πρώτα οφείλουμε ως γονείς να συνδεθούμε με τα παιδιά και να τα ακούσουμε και μετά να τους ζητήσουμε να μας ακούσουν. Αν καταφέρουμε αυτό, έχουμε διανύσει ήδη μεγάλη απόσταση προς μια ουσιαστική επικοινωνία μαζί τους! 
Πώς μπορούμε, λοιπόν, να κάνουμε τα παιδιά συμμάχους μας, αλλάζοντας τον τρόπο που τους μιλάμε;
#1 «Τι όμορφα χρώματα χρησιμοποίησες!»
Επαινούμε την προσπάθεια, όχι το αποτέλεσμα: Παρ’ όλες τις διαφορετικές θεωρίες παιδαγωγικής που μας έχουν κατακλύσει τα τελευταία χρόνια, σ’ αυτό οι παιδοψυχολόγοι φαίνεται να συμφωνούν. Είναι λιγότερο αποδοτικό, για παράδειγμα, να χαρακτηρίσουμε μια ζωγραφιά «καταπληκτική» ή «φανταστική» και να γεμίσουμε το παιδί με ένα ακόμα μπράβο, από το να σχολιάσουμε τη ζωγραφιά του, να σταθούμε στα χρώματα που χρησιμοποίησε ή σ’ ένα δύσκολο σχέδιο που έκανε. Στόχος είναι να μην εστιάζουμε στο αποτέλεσμα αλλά στην προσπάθεια που κατέβαλε το παιδί για να ολοκληρώσει μία δημιουργία του. Γιατί, αυτή η προσπάθεια είναι που θα το κινητοποιεί στο εξής να καλλιεργεί τα χαρίσματά του, αποκτώντας αυτοπεποίθηση και δύναμη να δοκιμάζει ξανά, παρά τις δυσκολίες. 


#2 «Το κάστρο που έφτιαξες με τις δύο γέφυρες είναι πολύ ωραίο!»
Δεν βάζουμε ταμπέλες, ακόμα κι όταν είναι θετικές: Είναι πολύ εύκολο για έναν γονιό - και σίγουρα οφείλεται στις καλές του προθέσεις - να επαινεί τον χαρακτήρα του παιδιού του κάθε φορά που βλέπει μια καλή του ενέργεια. Όμως, αντί να λέμε «είσαι καλό παιδί» ή «είσαι πολύ έξυπνος», καλό είναι να επικεντρωνόμαστε και να επαινούμε την ίδια την πράξη. Σύμφωνα με έρευνες, τα παιδιά που δέχονται συχνά επιβραβεύσεις του χαρακτήρα τους δύσκολα δοκιμάζουν δυσκολότερες προκλήσεις, καθώς φοβούνται μη χάσουν τον τίτλο του «καλού» ή του «έξυπνου» παιδιού. Από την άλλη, τα παιδιά που παίρνουν από τους γονείς τους σχόλια πάνω σ’ αυτό που κατάφεραν έχουν το κίνητρο να δοκιμάσουν ακόμα πιο σύνθετες δραστηριότητες. Την επόμενη φορά, λοιπόν, που το παιδί μάς παρουσιάσει ένα κατόρθωμά του, ας είμαστε περισσότερο αναλυτικοί με αυτό που βλέπουμε, λέγοντας, π.χ. «Αυτός ο πύργος με τα τουβλάκια που έχτισες είναι πολύ όμορφος γιατί έχει τρία πατώματα και μία σκεπή». Πολύ πιθανό, την επόμενη φορά να έχουμε έναν πύργο με... έξι πατώματα!

#3 «Μπορείς να βάλεις όλα τα τουβλάκια στο μπλε κουτί;»
Είμαστε συγκεκριμένοι: Φροντίζουμε ώστε οι οδηγίες που τους δίνουμε για οτιδήποτε να είναι σαφείς. Για παράδειγμα, αντί να πούμε «Μάζεψε τα παιχνίδια σου!» μπορούμε να πούμε «Μπορείς να μαζέψεις όλα τα τουβλάκια και να τα βάλεις στην κόκκινη κούτα;» Αν μάλιστα συνεχίσουμε λέγοντας «κι εγώ θα μαζέψω όλα τα αυτοκινητάκια να τα βάλω στην μπλε...» δείχνουμε ότι είμαστε μια ομάδα - γεγονός που αφήνει λίγα περιθώρια για άρνηση ή αντίδραση. 

#4 «Έχω βγάλει το ψωμί, θες να φέρεις το τυρί από το ψυγείο;»
Ενισχύουμε το ομαδικό πνεύμα: Προσπαθούμε πάντοτε να δείχνουμε πως όλοι μέσα στην οικογένεια είμαστε στην ίδια σελίδα, περιορίζοντας τα παιχνίδια εξουσίας που δεν οδηγούν πουθενά. Για παράδειγμα, αντί να πούμε στο παιδί «Μπορείς να φέρεις το γάλα απ’ το ψυγείο;», μπορούμε να του πούμε «Έχω έτοιμα το μπολ και τα δημητριακά. Τι θα έλεγες να φέρεις το γάλα απ’ το ψυγείο;»

#5 «Μερικές φορές όλοι θυμώνουμε. Θέλεις να συζητήσουμε τι σε έκανε να νιώσεις έτσι;»
Καλωσορίζουμε όλα τα συναισθήματα: Οι περισσότεροι γονείς δεν θέλουμε να βλέπουμε τα παιδιά μας λυπημένα. Έχουμε τη... λύπη στην black list των συναισθημάτων και μόλις δούμε δάκρυα στα μάτια των παιδιών μας ή λύπη στο βλέμμα τους, προσπαθούμε με κάθε τρόπο να γυρίσουμε το συναίσθημα. Όμως όλα τα συναισθήματα είναι χρήσιμα και συμφιλιώνουν το παιδί με όλες τις πλευρές του χαρακτήρα του. Αντί λοιπόν να παροτρύνουμε το παιδί μας να μην κλαίει ή να προσπαθούμε να του αλλάξουμε τη διάθεση με κάθε μέσο, καλύτερα να αγκαλιάσουμε αυτό το συναίσθημα και να δούμε τι κρύβεται από πίσω του. Πρόκειται για ιδανική αφορμή για σύνδεση! Ας δοκιμάσουμε κάτι τέτοιο: «Δεν είναι κακό να νιώθεις λυπημένος... Όλοι μας κάπου κάπου νιώθουμε έτσι. Θες να συζητήσουμε γιατί αισθάνεσαι έτσι;»


#6 «Καταλαβαίνω ότι είναι σημαντικό, αλλά μήπως να το κάνεις αυτό αύριο;»
Μπαίνουμε στα παπούτσια τους: Φυσικά και δεν είναι εύκολο να καταλάβουμε την... κατάρρευση ενός παιδιού επειδή δεν έχει το αγαπημένο του παιδικό πρόγραμμα ή επειδή δεν έχουμε πλύνει τις αγαπημένες του κάλτσες. Αντί όμως να πούμε «πώς κάνεις έτσι;» ή «δεν ήρθε και το τέλος του κόσμου» καλύτερα να δείξουμε κατανόηση και να προσπαθήσουμε να δούμε την κατάσταση με τα δικά του μάτια. Θα μπορούσαμε να πούμε «Καταλαβαίνω ότι είναι σημαντικό για σένα που δεν βρήκες στο συρτάρι σου τις αγαπημένες σου κάλτσες. Τι θα έλεγες να φορέσεις για σήμερα ένα άλλο ζευγάρι και αύριο πρωί πρωί να φορέσεις τις αγαπημένες σου κάλτσες;» Αναγνωρίζοντας πόσο σημαντικό είναι κάτι για το παιδί μας, έχουμε ήδη κερδίσει τη μισή... μάχη. Μας ανταμείβει με την εμπιστοσύνη του, νιώθει ότι έχει έναν σύμμαχο και είναι πιο πρόθυμο να αφήσει πίσω του το πρόβλημά του.

#7 «Τι λες; Θα είσαι ο βοηθός μου;»
Τα κάνουμε όλα να φαίνονται παιχνίδι: Είναι πολύ διαφορετικό να πούμε σ’ ένα παιδί «Έλα να με βοηθήσεις» ή να του αναθέσουμε μια δουλειά, από το να πούμε, για παράδειγμα, «Θέλεις το επόμενο τέταρτο να είσαι ο επίσημος βοηθός μου;» Κάνοντας μια καθημερινή υποχρέωση να φαίνεται παιχνίδι, αμέσως κερδίζουμε το ενδιαφέρον του και του δημιουργούμε το κίνητρο να είναι εξυπηρετικό και δημιουργικό, ενώ συγχρόνως αντλεί ικανοποίηση από τον ρόλο που αναλαμβάνει...

#8 «Πότε το είδες τελευταία φορά;»
Το κάνουμε δική τους υπόθεση: Όσο κι αν ενθαρρύνουμε το ομαδικό πνεύμα, την ίδια στιγμή πρέπει να καλλιεργούμε και την αυτονομία του παιδιού μας - μια πολύτιμη δεξιότητα για τη ζωή του. Έτσι, αντί να τρέξουμε με την πρώτη δυσκολία να του προσφέρουμε έτοιμη τη λύση, κάνουμε το ίδιο υπεύθυνο για τη λύση του. Για παράδειγμα, αν έχει χάσει ένα κουκλάκι και ζητάει αμέσως τη βοήθειά μας, μπορούμε να του πούμε «Πού θα μπορούσες να ψάξεις γι’ αυτό;» ή «Πότε το είδες τελευταία φορά;» Ή ακόμα και να το ρωτήσουμε «Σε ποιο σημείο χρειάζεσαι τη βοήθειά μου;» δίνοντάς του να καταλάβει ότι είμαστε εκεί συμπληρωματικά και πως εκείνο έχει τον έλεγχο της υπόθεσης.

#9 «Μήπως να μιλάμε πιο ήρεμα;»
Κάνουμε το «όχι», «ναι»:
Είναι τόσο εύκολο να αποφύγουμε τις αρνητικές λέξεις αντικαθιστώντας τες με θετικές και στην ουσία να λέμε το ίδιο πράγμα. Έτσι, η ένταση περιορίζεται στο ελάχιστο, καθώς συχνά η πρώτη αντίδραση των παιδιών στα «όχι» ή τις προστακτικές είναι η άρνηση. Αντί να πούμε λοιπόν «Μη φωνάζεις!» ας πούμε «Τι θα έλεγες να μιλάμε πιο ήρεμα;» Με ένα μικρό λίφτινγκ στις καθημερινές μας αρνήσεις, μπορούμε να κερδίσουμε τη συνεργασία των παιδιών και έναν θετικό αέρα, που θα μεταμορφώσει όλο το σπίτι!

#10 «Τι από τα δύο προτιμάς;»
Προσφέρουμε εναλλακτικές: Τα παιδιά λατρεύουν να διαλέγουν μόνα τους. Ή έστω να έχουν την αίσθηση ότι επιλέγουν μόνα τους. Προσφέροντάς τους δύο ή τρεις ανοιχτές επιλογές, κερδίζουμε τη συμμετοχή τους, ενώ παράλληλα δεν τραυματίζεται η σχέση μας μαζί τους, καθώς αισθάνονται ότι εκτιμάμε τη γνώμη τους. Αυτή η πρακτική είναι σωτήρια την ώρα του ντυσίματος (έχουμε προεπιλέξει δύο με τρεις μπλούζες και φόρμες και ζητάμε τη δική τους τελική επιλογή), του φαγητού (ας επιλέξουν εκείνα ποιο λαχανικό προτιμούν στη σαλάτα) ή της μελέτης τους (ας είναι δική τους η επιλογή του μαθήματος που θα ξεκινήσουν να διαβάζουν). 

Ίσως, βέβαια, οι ρυθμοί της καθημερινότητας και η ταχύτητα με την οποία μπορεί να κλιμακωθεί η ένταση μέσα σε ένα σπίτι με παιδιά, σε κάνουν να σκεφτείς ότι αυτός ο τρόπος αντιμετώπισης φαίνεται ουτοπικός – πολύ περισσότερο, μάλιστα, αν νιώθεις ότι τα λόγια σου… από το ένα παιδικό αφτί μπαίνουν και από το άλλο βγαίνουν… Δοκίμασε, όμως, να έρθεις σε επαφή με τον παιδικό τρόπο σκέψης κάνοντας αυτές τις μικρές αλλαγές στην καθημερινή σου επικοινωνία και η υπομονή σου θα ανταμειφθεί!
Στο yellowblog θα βρίσκεις tips και προτάσεις από τους ειδικούς της Nannuka, σχετικά με θέματα που απασχολούν την καθημερινότητα της σύγχρονης οικογένειας, ώστε η ζωή στο σπίτι να γίνει πιο εύκολη και δημιουργική! 
Top